ပႜဲလိက္လေလာင္ၾတး
တၛဲပၜန္ဂတးမန္
မရႏုက္ကႝု (၅၈)
ဝါဂွ္
“ေဗာ္ဍဳင္မန္တဿိဝြံ
မင္စဿ႘မံင္
ဝိုင္ေကာံဓ႐ီုသ႘ကၜ႘
ပေရင္ည႘သဿဟ္ေကာန္ဂကူ
မေသၛာဲကႝုအနိဌာ႐ီုပှာန္ရ။
ယဝ္ရဟြံလုက္စုက္ဒးကႝု
ပေရင္တန္တဵေဗာ္
ကႝု
ဒပ္ပှာန္ဗၜးၐးေကာန္ဂကူမန္မၢး
ဆက္ႏြံအာဒဿံင္
လတူဍာန္ဂၜံင္
ေဒါအ္ပြန္ေပွာ္
ၐိုဟ္လလံဏီေရာင္”
ဗဿံက္ထၞးလဝ္
သာ္ဝြံရ။
ကိစၥဏအ္
ယဝ္ဒးကလး
ဗြဲတရးမၢး
ပေရင္ေဒါအ္ပြန္ေပွာ္
ပ႙ုမေကတ္လဝ္ဂွ္
စိုပ္ဒဿံင္အကာဲအရာလႝုေရာ
သှာံ (1995 – 96) ကႝု
သှာံ (2004 – 05) ဂွ္
ၾသာဲျခာဒဿံင္
ဗီုလႝုေရာ
ဒးသၛ႘ဂၜိပ္အာေရာင္။
ကာလေဒါအ္ပြန္ေပွာ္
အခိင္
တံကၜာဂွ္
စပ္ကႝုပေရင္ပညာ၊
ပေရင္ေဖာအ္ေျဗဝ္တအ္
ဍိဳက္တဲု
အလႝုအသ႘တအ္
ကႝုကၜဳင္ကၜာေလဝ္
ႏူကႝုေဗာ္
ရံင္ကႝုအကာဲအရာ
လတူဆႏၵညးဍဳင္ကြာန္ေဒသဂွ္တဲုမွ
ခ်ိင္ဆဒုင္ကၜဳင္တဲ
ဗမံက္ကၜဳင္႐ုပ္ရဵရ။
ပေရင္ပိုန္ျဒပ္မၢး
ကေမၜာန္ေဇှာ္ေဇှာ္
ကႝုကၜဳင္အေခါင္အရာႏြံရ။
ကေမၜာန္ပံက္ေဗန္
(Bank) ရာမည၊
ကေမၜာန္ဂၜံင္က်ာ္ပိ၊
ေသှဟ္ကၞင္ဍာ္
ဓ႐ိုဟ္
(ကအ္လၢဳတ္)
ႏြံရ။ ဆဂး
အကာဲအရာပေရင္ပိုန္ျဒပ္ဍဳင္ဂွ္
ဟြံညိင္တဲု
ရဲဓလိုက္တမ္႐ိုဟ္တအ္
ဟြံဂံင္ေဖ်ံစိုတ္တဲု
ဟြံဒွ္ေကၜာန္ကၜဳင္ရ။
ဆုေလဝ္
တာန္ကႝုဠက္
ဂြံကၜဳင္လဝ္
အေခါင္ေကၜာန္
ႏြံရ။
စပ္ကႝုပေရင္ဍဳင္ကြာန္
ပေရင္စန္ဒက္ဂွ္
ပေရင္ဒှာတာထိင္လဝ္ႏြံကီုေလဝ္
ထၞးဟိုတ္ကႝု
ကလးေဒါအ္ပန္ေပွာ္၊
ပေရင္သ႘ကၜ႘ေကာန္ဂကူ
နအဖတအ္တဲု
အာကၜဳင္ေသာင္ကလး
ကုညးဍဳင္ကြာန္
ဗြဲမသၜဲလးႏြံရ။
ၐိုန္ရကဿာတ္လဒႝု
ေဗၲာန္လိက္မန္
ပႜဲဘာတန္အလႝုအသ႘ႏြံကၜာေလဝ္
ပံက္ကၜဳင္ဘာမန္တှဟ္ျခာ
ေဗၲာန္ဂြံကၜဳင္လဝ္ႏြံရ။
စပ္ကႝု
အရာဆက္ေစၜာအ္
အၾကာသဿာပေရင္ဍဳင္ကြာန္၊
အၾကာဂကူမန္ဂွ္
ဗြဲမေတင္ျဂတ္
ကဿာတ္ဒှာဟြံမြဲကၜဳင္ရ။
ဟြံကႝုျဇဟတ္ကၜာေလဝ္
ပေရင္သၸကႝု
ဥေပကၡာ
ႏြံကၜဳင္ရ။
ဆဂး
ၐိုတ္သှာံ 2000
ဂွ္
ထၞးဟိုတ္ကႝု
အႏၲရာဲပှာန္ဍဳင္ေသံဂးတဲု
သမၜဲေဖ်ံကၜဳင္ဒပ္
ဗဟႝုတိုန္
(စကခ ၁၉) ၐိုတ္
၁၀ တံဒပ္
သမၜဲပံက္ကၜဳင္
ဒပ္အမၜံက္လြဟ္ေဇှာ္
ဒှာဲလၛႝဳႏြံကၜဳင္ရ။
သြက္ဂြံႀသိဳင္ဒပ္ဂးတဲု
ေကာန္ဍဳင္ကြာန္တအ္
ဒးဒုင္သီတိကၜအ္
ဒွ္လဝ္တဲုတဲု
ဨကၐိုတ္ဒစာံလၛီဳျပင္ႏြံရ။
နကႝုေဗာ္ဂွ္
ပတိုန္ထၞး
ကုအလႝုအသ႘ပှာန္
နကႝုယဿဳယဿာ
ဨကဍိဳက္က္ေပင္င္
ပႜဲသှာံ 2003
ႏြံကၜာေလဝ္
သြက္ဂြံကေလင္ကႝုဟြံဒွ္
ႏူဒပ္
(နအဖ)ကၜဳင္ဟီုတုဲ
နကုႝငၛဳဟ္ေလဲ
တှံဗၐိုတ္မြဲတှံ
(300 ) ဒေကဝ္ဂွ္
ေလဲကႝုေရာင္ဂးကုီေလဝ္
တၜကၜအ္ဗြဲမဂၜိဳင္ဂွ္
ဟြံဂြံဒုင္တဲရ။
ဒးဂိဂၜိဳင္အိုတ္ဂွ္
ဗြဲေတဿင္
ပြိဳင္ဍဳင္ေရဝ္သဿဝ္က်ာ၊
ေရဝ္သၜဳင္က်ာတအ္ရ။
စႏူသှာံ
2004 ဂွ္
ပံက္ကၜဳင္
(ပြိဳင္ဍဳင္လပၚ)
တဲု
သမၜဲပခိုင္တိုန္
ပေရင္အုပ္ဓုပ္ရ။
လဿဳဟ္ဂွ္သီုေကာ္ကႝုဒဿံင္ဘာ
(ပေရင္အုပ္ဓုပ္
ေကုာံ
ဂီုကၜီဳဍဳင္ကြာန္)
အလံုတြႝဳရးမန္ရ။
ပေရင္အာကၜဳင္ကႝုဒပ္ကီု၊
ပေရင္ဗက္ၾသန္ထံက္ပင္
ေကာန္ဂကူကီု
ကဿာတ္ဓရတ္ကၜဳင္
ဗြဲမေတင္ျဂတ္တဲု
သီုဒးဒုင္ရပ္ေဖ်ံထံင္
ႏြံကၜဳင္ရ။
လတူေဗာ္မဟီုဂးအာတ္မိက္ဂွ္
ဟြံဗလးကႝုကၜာေလဝ္
ၐိုတ္ယွအ္ကႝုဒုဟ္ထံင္ႏြံရ။
လြဟ္ၐိုတ္သီဂြံလဝ္တအ္ဂွ္
ဟြံကေလင္ကႝု
စႝုကႝုလဿဳဟ္ရ။
ဣဏံဂွ္
ဒွ္အကာဲအရာ
လၸာ္ပ႙ုရ။
အကာဲအရာ
လၸာ္အလႝုအသ႘ပှာန္
ဗီုလႝုႏြံမံင္ေရာ။
ႏူကႝုစပၲံေတအ္
အကာဲအရာညးတအ္ဂွ္
လၸာ္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္ဂွ္
ဒွ္ဒဿံင္ပှာန္ဒုင္ရ။
1993
စေကၜာန္ဗဒွ္
သဘင္သ႘ကၜ႘ေကာန္ဂကူဂွ္
ရဲေဗာ္ (NLD) တအ္
တိုန္စိုပ္တဲု
ညးတအ္ညာတ္အာ
ဗီုညးတအ္ေကတ္
ကေရပ္ေကတ္ဂြံမာန္ေရာင္ဂွ္
စိုတ္ေသၜာင္သၸဝ္အာ
တဿာဂလိုင္ရ။
ၐိုန္ဂွ္ေလဝ္
1996 ရဲေဗာ္ (NLD) တအ္
ကေလင္ဆုတ္တိတ္အာ၊
ရဲေဗာ္ဂကူေသံ
(SNLD) တအ္ေလဝ္
သြက္ႏုက္တိတ္ႏြံမာန္ေရာင္ဒွ္တဲု
ဟြံဂံင္ဆက္ေကၜာန္
ဒးေဒါအ္အာရ။
အၾကာဏအ္
ရပ္မြဲလစုတ္
ဗလးမြဲလစုတ္
ကေရပ္ဓရတ္ဒဿံင္
ကႜိဳပ္သၠိဳပ္ေဗာ္
NLD တအ္ စႝုကႝု
ဟိုတ္အဓိကႝု
ဒ႘ေပဝ္ေယ်န္
2003
မံက္ဒွ္ကၜဳင္ရ။
လတူညးဍဳင္ကြာန္
မပါလုပ္အာ
ကေရာံကႜိဳပ္သၠိဳပ္ေဗာ္
NLD တအ္
ဒးခ်ိဳတ္ဒးဝပ္တဲု
စႏူ
ဇကုကႜိဳပ္သၠိဳပ္တအ္ေလဝ္
ကံကုသႝုခိုဟ္
ဟြံခ်ိဳတ္ေသွ္အာဂွ္
စိုပ္အာကဆံင္ပဋိပကၡ
ေကှာတ္အေထာတ္ရ။
ပေရင္ပည႘ပညပ္
ဝါတ္အာ
တဿာဂလိုင္ရ။
ဟိုတ္ႏူ
အသိင္အလိုန္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္
ႏူကႝုဍဳင္အေမရိကာန္၊
တိုက္ဥေရာပ
ေကုာံ
အာၿဇ႘ယာန္တအ္
ပေရင္ကေရပ္ဓရတ္ႀကံင္ကၜဳင္
ပေရင္ဒတူလိုင္
ၿပံင္လွာဲကၜဳင္တဲု
သြက္ဂြံေသၜအ္သၜန္
ဗေဂတ္မတ္
ဂၜးတိဂွ္
ဒးဇန္တိုန္
သဘင္သ႘ကၜ႘ေကာန္ဂကူ
(ၿဇဲၐါတှံ) ရ။
ဂစာန္ပည႘ဘိက္
ေဗာ္ NLD ေကုာံ
ေဗာ္ေကာန္ဂကူ
တှဟ္ဟ္ကၜာေလဝ္
ဟြံအံင္ဇှးရ။
ဆဂး
ႏူဂေကာံေဒါအ္ပြန္ေပွာ္
KIO ကႝု
ေဗာ္ဍဳင္မန္တဿိတအ္
တိုန္စိုပ္အာတဲု
သြက္အလႝုအသ႘ပှာန္တအ္
ဒွ္အာသြက္ထိင္သိကၡာမြဲရ။
ၐိုန္ဂွ္ေလဝ္
ဟိုတ္ႏူရဲဂြံလဝ္မာဲတအ္
ဟြံပါလုပ္
သၜဲသၜဲလးလးကီု၊
အေခါင္သ႘ကၜ႘ပတိုန္ထၞးဂွ္ေလဝ္
ပံက္လဝ္
အေခါင္ဗြဲမသၜဲလးဟြံမြဲကီု၊
ဒုင္သဇုိင္ကႝု
တင္နင္သဇိုင္
(၁၀၄)
တင္ဂွ္ေဟင္
ဆက္ေကၜာန္ဒဿံင္တဲု
ဂြံအာအဓါန္ဂတ
ဝါတ္ဂါတ္မာန္ရ။
ၐိုန္တဲုဒွ္အာ
စိုပ္ေကှာတ္တဲု
ဒုင္ေကတ္မာဲ
ဍာံဍာံျပျပမၢးေလဝ္
သြက္ဂြံအံင္ဇှး
ဒွ္ဒတန္ဟြံမြဲရ။
အပႜဲအလႝုအသ႘ပှာန္
အၾကာညးကႝုညးေလဝ္
1997 – 98 ေတံ
ကလွ္ေကတ္ေထာံအေရဝ္
ကုဒုသၠိဳပ္ပှာန္ေဇှာ္
(၁၄) တၜကႝု
သၠိဳပ္ပှာန္မြဲတၜဂွ္တဲု
အလန္ 2004 ဏံမၢး
ပေရင္ကလွ္ေကတ္အေရဝ္ေဇှာ္ေဇှာ္
ကတႝုဒွ္အာညးသၠံရ။
ဒုသၠိဳပ္ပှာန္ေဇှာ္
ေခန္ေညာအ္
ကႜိဳက္ပ္တဲု
အလံုမြဲသြာင္ထံင္ပ႐ိုင္
ဒးဒုင္ေကတ္အေရဝ္တဲု
ဍဳင္ကြာန္ကလိုက္ကမႝု
႐ုပ္ရဵလီုအာ
ဗြဲမဂၜိဳင္ရ။
အၾကာဏအ္ဂွ္
ပေရင္ဗမ္ဗတိုဟ္
လေဒါဝ္လၢဳင္ပိမ
ကတႝုဒွ္အာ
ညးဍဳင္ကြာန္ဟြံမြဲကႝုဒုဟ္တအ္
ဒးဒုင္ခ်ိဳတ္၊
ဒးဝပ္ဗြဲမဂၜိဳင္တဲု
ဍဳင္ကြာန္ေဟာံျဇ
ေဖက္လကိုတ္ေဇှာ္ေဇှာ္
ဒွ္ကၜဳင္ရ။
ပေရင္ဏအ္ဂွ္
ဒွ္အာလက္သန္
ပဋိပကၡ
အပႜဲဍဳင္
ပႝုတဲု
ႀကံင္မၛိဳဟ္ကၜဳင္
ဓဇန္ၾကာန္ကၜဳင္
မြဲကဆံင္ပၜန္ေရာင္ဂွ္
ထၞးဒဿံင္ရ။
ဟိုတ္ဂွ္တဲု
လဿဳဟ္ရံင္အာကႝု
အကာဲအရာဍဳင္နာနာသာ္တဲု
ရဲမဗၥာရဏာဆာန္ဍဴ
ေကာန္ဍဳင္ပ႙ုတအ္
ဂစာန္ကၜဳင္
ညံင္ဂြံပတိုန္သ႘ကၜ႘ပေရင္ဍဳင္ပ႙ု
အပႜဲေကာံဓ႐ီု
ကံင္ၿဇ႘ဂီုကၜီဳ
(UNSC) ညိ
အာတ္မိက္ကၜဳင္ရ။
ခ်ဴပတိုန္လိက္ဒုင္စ႘ေရင္
ႏြံကႝုမုက္လိက္
(၇၀) ဂွ္တဲု
ဒဒွ္ရ
အကာဲအရာဍိဳက္ေပင္ဒဿံင္
သြက္ဂြံသ႘ကၜ႘ကီု
ဒဒွ္ရ
အကာဲအရာဍဳင္ပ႙ုဏအ္
ပေရအ္ႏူကႝု
ဍဳင္ႏြံ
ပႜဲတိုက္အာဖရိက
ႏူဂေကာံကံင္ၿဇ႘ဂီုကၜီဳ
မလုပ္ရပ္စပ္လဝ္တအ္ဏီဂွ္
ထၞးလဝ္ရ။
ပေရင္ဏအ္ဂွ္
ေထက္ႀကဳိက္
ဂပ္ဝ္ဒဿံင္တဲု
ဂြံဒွ္အထံက္
ကုပေရင္တက္က်ာသ႘ကၜ႘
အၾကာအလႝုအသ႘ပှာန္ကႝု
ရဲဂေကာံဒ႘မဝ္ကေရၿဇ႘၊
ရဲဂေကာံေကာန္ဂကူလၛႝဳကီု
ထံက္ကၜဳင္ဂလာန္ႏြံရ။
ေဗာ္ပ႙ုဂွ္
ႏြံပဿိက္ကႝု
ဓဝ္ၐိုဟ္လလံတဲု
မင္တက္က်ာ၊
မင္သ႘ကၜ႘ဒဿံင္
စွ္သှာံစွ္ၿဗဲရ။
ရဲအဝႝုမႏြံကႝု
ရဲအဝႝုဟြံမြဲ
ယဝ္ၿပိဳင္မၢး
ရဲအဝႝုဟြံမြဲတအ္
ပရဲေအာန္
က်ဂၜိဳင္ရ။
ပေရင္လေလင္ဖႝု
နကႝုပေရင္ဍဳင္ကြာန္
ေဇှာ္ကႝုျဇဟတ္
ဒးဒုင္စသိုင္ရ။
အၾကာဒဒိုက္ညးဍဳင္ကြာန္တအ္
မဒးဒုင္သီတိကၜအ္
မဒးဒုင္စကာျဇဟတ္ကေမၜာန္
မဒးဒုင္ဖံက္ပကဝ္
အေခါင္အရာမှိဟ္တအ္ဂွ္
ဗေၐက္မတ္
ေအင္ဒုင္အာတဲု
ဂၜာဲဒဿံင္ေပှာ္
ဗီုလႝုဂြံတက္က်ာ
သ႘ကၜ႘ဂြံေရာဏီရ။
ပေရင္ကာ၊
ပေရင္တိ၊
ပေရင္ၾသန္တအ္ဂွ္
ယဝ္ရပေရင္ဍဳင္ကြာန္
ေျပၿပံင္အာမၢး
ေသာင္ကလး
ေလာဲေလာဲေရာင္
ညာတ္တဲု
ေအင္ဒုင္ေကတ္ဇှဴ
ထိင္ဒဝ္ပၜဒဿံင္တရဵ
ကုေကာန္သၢံင္၊
ညးဍဳင္ကြာန္တအ္ရ။
ရံင္ကႝုဂုဏ္ဖႝု
ဍာ္ဇမၜိင္တဲု
ဂုဏ္ဖႝုဍာ္ဇေမၜအ္ဂွ္
ဒးသၜးေကၜံေရာင္ဂွ္
ကႝုမံင္ၾသဝါဒ
ထပ္ကႝုထပ္ရ။
ၐိုန္ဂွ္ေလဝ္
သြက္ဂြံတက္က်ာဂွ္
ဟြံခ်ပ္လးလး
သြက္ဂြံကုတ္ဇိုင္တဲ
သြက္ဂြံပလံင္ပၜဳပ္ကေရပ္တဲု
ပတ္ကအ္ဝးငၛာင္သဿးခ်ပ္မၢး
သြက္ပေရင္ဓဝ္ၐိုဟ္လလံဂွ္
အႏၲရာဲေဇှာ္ေဇှာ္
ႏြံဒဿံင္ေရာင္။
ပေရင္ေဒါံပြန္ေပွာ္ဂွ္
အခါဒးေကတ္ပၜန္ေလဝ္
ေကတ္ဂြံေလာဲေလာဲဟြံေသင္။
အၾကာဂေကာံပၜန္ဂတး
ပၚထကးႏုက္တိတ္၊
ေကဿအ္ကေလွ္တဲုမွ
ဂြံဂြံေရာင္။
ဟိုတ္ဂွ္ရ
ေလာဲေလာဲသြာသြာ
ဒုင္ပလီုဟြံမာန္ရ။
ၐိုန္ဂွ္ေလဝ္
ယဝ္လုက္စုက္ဒးအာ
ပေရင္လမ်ီဳပၜန္ဂတး
(ေဗာ္၊ ဒပ္၊
လြဟ္၊ တိဍာ္)
တအ္မၢး
သြက္ဂြံဆုတ္ဟြံမြဲ၊
သြက္ဂြံပေရစိုတ္ဟြံမြဲ၊
အခန္ေခၜဝ္သွ္
အိုတ္အာေရာင္။
သဘာဝ
ပေရင္ဆီပၚဍာ္ေဇြာဝ္မၢးဂွ္
ဆီတိတ္ဂြံမြဲထှဟ္တဲုမၢး
သြက္ဂြံဆက္တိတ္အာဂွ္
ဟြံဝါတ္၊
တိတ္တဲု
တိတ္ပၜန္၊
ပေရင္ဂစိုတ္ဂမ်ိဳင္ဂွ္ေလဝ္
ဂစိုတ္ဂြံမှိဟ္မြဲတဲုမၢး
ပေရင္ခ်ိဳတ္ဂွ္
ခ်ိဳတ္တဲုခ်ိဳတ္ပၜန္
သံသာေဂတ္
ကၜဳင္ေရာင္။
ပေရင္ဏအ္ဂွ္
ဟြံမြဲပဿိက္လးလးရ။
ရပ္ကၜဳင္လြဟ္
ပစူလဝ္အလာံပၜန္ဂတးဂွ္
ရံင္ကႝုအဆက္မၢး
ဒွ္အာၐိုတ္ၐါအဆက္(ေတှာဝ္)ဣယ်။
ရံင္အာကႝု
အလံုဂၜးတိ
ေဇှာ္ေမာဝ္ဒဿံင္
အပႜဲဗြိဳင္
(၂၁)
ဗြဝ္ကၜံဏအ္ဂွ္ကီု၊
ရန္အာကႝု
ဍဳင္ဇကု၊
ဂကူဇကု
ဂြံဗက္စိုပ္
ဍဳင္တှဟ္ဟ္မာန္
(သဝ္အိုတ္ -
ဍဳင္အာၿဇ႘ယာန္ဂမၜိဳင္)
ကီု၊
ဒှာဲဒွ္လဝ္
မုက္ပှာန္တအ္
လဿဳဟ္မွ
စဒွ္ကၜဳင္
ခအာင္ဗြဝ္ဖ်ာတဿိတဿိဂွ္
ဟြံမိက္ကႝုလီုေထာံကီုဂွ္
ဒွ္စိုတ္ဆႏၵမဍာံျပရ။
ရဲေဗာ္ဍဳင္မန္တဿိတအ္ဂွ္
ရဲတဟင္ဆီ၊
ဗ်ႝဳဒဿံင္
ပှာန္ဂွ္ေလဝ္
ဟြံေသင္ဍာံဍာံရ။
ပါဲဟြံဗၜး
ဆုတ္ဟြံဂြံမၢး
သြက္ေပှာ္ယီုဇကုဂွ္
ဇကုဒးဂၜာဲေရာင္ဂွ္
အတိုင္သဘာဝ
သတ္ ေလာကဏအ္ရ
ဟြံေသင္ဟာ ….. ။
ဣဝြံဗီုျပင္ဆက္ႏြံမံင္
လတူဍာန္ေဒါအ္ပန္ေပွာ္
ဗြဲၾတးရ။
ဆာန္ဇန္
(ဂ်ာေနဝ္
ဍဳင္မန္တဿိ
ေလဿင္ - ၂၆၊
လဿိဟ္ - ၁ ရ။)
