သဇိုင္နဲကဲပေရင္စန္ဒက္

၁။ ဗီုပဿိက္ေဇှာ္ လတူပေရင္စန္ဒက္

မှိဟ္ကႝုမှိဟ္ ဘပဠၐုက္တက္ ေကတ္ဇှးညးတအ္သဿးကီု၊ ကႝုစှအာဟာရ အေခါင္အရာနာနာတဲု ဗီုဇကုႏြံပဿိက္ ေဖ်ံဏာဗီု ကႝုေကၜာန္ဗက္အာဂွ္ အာဍာ္ဇမၜိင္ဟြံမာန္ရ။ ပေရင္ဍာံျပဟြံေသင္။ နကႝုလညာတ္သမၲီ ညးဟြံေစွ္စိုတ္ ညးဟြံဒုင္တဲမၢး သီုကေလင္ ဒစႝုဒစးကၜဳင္ လတူဇကုဏီေရာင္။ ဟိုတ္ဂွ္ရ မှိဟ္ဂွ္ ေတာ္လၸာ္ဝါတ္မၢး ထိင္ဒဝ္ဝါတ္ႏူ သတ္တိရိစၧာန္ဏီရ။ ၐိုန္ဂွ္ေလဝ္ ညံင္ညးဂြံေစွ္စိုတ္ ဂြံကၜိဳဟ္ကၜးဒုင္ေကတ္တဲ ေသာင္ကလးထၞးကႝုမာန္မၢး ဟြံဒးထိင္ ဗီုသတ္တိရိစၧာန္ ဟြံဒးဗက္ေစှာန္ထၞးဒဿံင္ဖအိုတ္ ဗီုဇကုႏြံပဿိက္ဂွ္ ညးေကၜာန္ကႝုေရာင္။ ဟိုတ္ဂွ္ရ ရံင္နကႝုသဿာစန္ဒက္ခိုဟ္မြဲမၢး ထိင္ဒဝ္ရပ္စပ္ေလာဲကႜင္ ဆဂးဟြံဒုင္ကေရပ္ဓရတ္ ဟြံဒုင္အုပ္ဓလီုကႜင္ေရာင္။ ပၜန္ဂတးမဂးဂွ္ နကႝုတၜအေစာန္မြဲၐါဓဝ္ ေကၜာန္စိုပ္တရဵမာန္ ေကတ္ဇှးမာန္ဟြံေသင္ နကႝုျဇဟတ္ ညးဍဳင္ကြာန္ေဟင္ ေကတ္ေပဲါအံင္ဇှးမာန္ရ။ ဝင္မြဲမြဲဂွ္ နကႝုျဇဟတ္ညးဍဳင္ကြာန္ေဟင္ ၿပံင္သၜာဲမာန္ရ။ ပ႙ုဂြံဗတိုက္ေဖ်ံ ညးမဂြံလဝ္ အဝႝုမာန္ဂွ္ ပေရင္စန္ဒက္ပ႙ု ဒးခိုဟ္္၊ ဒးတဵတက္၊ ဒးသၜဲလး ႏူညးမဂြံလဝ္ အဝႝုဏီေရာင္။ ေပဲါဗတိုက္မြဲမြဲက်ကုီ ဇှးကုီဂွ္ တန္တဵလတူ စရာဲပှာန္၊ အလံုပၜန္ဂတးမြဲ။ ဟုီမြဲသာ္ပၜန္ က်ကုီဇှးကုီဂွ္ တန္တဵဒဿံင္ လတူပေရင္စန္ဒက္ေရာင္။ ညးဍဳင္ကြာန္တအ္ ကၜိဳဟ္ကၜးထံက္ဂလာန္ ဗိုင္လုပ္ကၜဳင္ ကေရာံပ႙ုဗြဲမဂၜိဳင္ေဟင္ ျဇဟတ္ပ႙ု ေဇှာ္သၜဳင္ကၜဳင္တဲု ဗတိုက္ေဖ်ံဗက္ေထာံသှမာန္ေရာင္။ ဟိုတ္ဂွ္ရ က်ကီု ဇှးကီုဂွ္ ျဇဟတ္မကႝုသၢဳတ္သြာတ္မာန္ဂွ္ ႏြံပႜဲညးဍဳင္ကြာန္တံေရာင္။ ဂြံတံင္ၿဂဲ ညးဍဳင္ကြာန္ ဗြဲမဂၜိဳင္မာန္ဂွ္ ဒးဒုင္သဇိုင္ လတူပေရင္စႝုဒှာ မင္မြဲပတဲုဖႝု ညးတအ္ (ဝါ) ဂၜံင္တရဵပေရင္စန္ဒက္ဍာံေရာင္။ လတူဂၜံင္တရဵပေရင္စန္ဒက္ဍာံဂွ္ပၜန္ နကႝုနဲကဲ ပေရင္စန္ဒက္နာနာ လုပ္စိုပ္ ပႜဲညးတအ္ ဗြဲမသၜဲလးေဟင္ ညးတအ္ပါလုပ္ ကၜဳင္ကႝုျဒဟတ္ေဇှာ္ေဇှာ္မာန္ေရာင္တဲု ပ႙ုၐွ္ပလွ္ေကတ္ ပကဵအံင္ဇှးမာန္ေရာင္။

ဗုီညးတာလ်ိဳင္ ေဗာ္ဍဳင္မန္တဿိ အာဆုႝဂဗ ခ်ပ္ဂှန္ ကုညးဍဳင္ကြာန္ ေကုာံ ခမ႘သင္။

၂။ တင္နင္သဇိုင္ မဒးေသာင္ကလးစန္ဒက္

မှိဟ္တအ္ဝြံ ပေရင္စသုင္မံင္စံင္ ဗိုက္လတက္ ေကုာံ အေခါင္ဗၜးၐးဂွ္ ႏြံပဿိက္ေဇှာ္အိုတ္ရ။ ပေရင္စသုင္မံင္စံင္ ဗိုက္လတက္တအ္ဝြံ ဘဝမှိဟ္သြက္ဂြံဂ်ိဳင္တဵ ႏြံပဿိက္တဲု အေခါင္ဗၜးၐးမၢးဂွ္ စိုပ္ကႝုပေရင္ဂကူ ဟြံဒးဒုင္ သဿဝ္အဝႝုၾသဇာ ဂကူညးတှဟ္တဲု ဘဝဂကူညး ညးဖန္ဖက္မာန္ကုီ၊ စပ္ကုႝပေရင္ဂၜာဲပိုန္ျဒပ္ ညံင္ဟြံဒးဒုုင္အုပ္ဓလီု ေရက္ကးေျဇာတ္ဆီတုဲ သြက္ဂြံသၜဲလးတုိန္ကုီ၊ စပ္ကုႝအေခါင္မှိဟ္၊ ဒ႘မဝ္ကေရသ႘ သၜးပြးကုီတအ္။ ဟုီမြဲဗုီပၜန္မၢး မှိဟ္တုပ္ပ္ အေခါင္အရာဒးတုပ္ပ္ရ။ အေခါင္မှိဟ္တုပ္ဂွ္ ဒွ္အေခါင္စကာအရာ ကတ္ေဗၲာန္ လိက္ပတ္၊ ေဇှာ္ပဿဝ္ေယန္သှာင္ဂကူဇက၊ု အေခါင္ဂၜာဲျဒပ္၊ အေခါင္ဟုီဂး ခ်ဴဇန္ဒက္ဂေကာံ၊ ေရွ္ေသွ္ရဵဂဵတအ္ ဟြံပၚကဆံင္မှိဟ္ စြံတုပ္သဿဟ္တအ္ရ။ စပ္ကႝု အေခါင္အရာဂကူမြဲမြဲ ကဆံင္မှိဟ္မြဲမြဲ ယဝ္ရ ပေရင္ဒးဒုင္ပႜႝဳပႜိဳက္ ေရက္ကးေျဇာတ္ဆီႏြံမၢး ညံင္ညးတအ္ဂြံံကၜးဂွ္ ဟုိုတ္သာ္လႝု ညးတံဒးဒုင္ပႜႝဳပႜိဳက္ ေရက္ကးႏြံဂွ္ သဒးကလးထၞးကႝုေရာင္။ ဆႝုဂကူမန္ ေကုာံ ဂကူမဒးဒုင္ပႜႝဳပႜိဳက္ဒဿံင္တအ္မၢး ဗီုဂကူေကာန္ဍဳင္အေရင္တအ္ ဒးဒုင္ပႜႝဳပႜိဳက္ဒဿံင္ သဿဝ္တဲအလႝုအသ႘ပှာန္ ဝါဒ႘မဟာဂကူနာနာတအ္ဂွ္ ဒးစြံအဓိက ေသာင္ကလးကႝုေရာင္။ ဆႝုသဿာကေမၜာန္၊ သဿာဗၛ၊ သဿာဗှိက္တအ္မၢး ဗီုညးတအ္ ဒးဒုင္အုပ္ဓလီု ေရက္ကးဒဿံင္ ပႜဲအရာကေမၜာန္ပိုန္ျဒပ္ သဿဝ္တဲအလႝုအသ႘တၛဲဏအ္ကီု ဆႝုသင္စပ္ကႝုသင္၊ ဆႝုကြးဘာ စပ္ကႝုကြးဘာ၊ သာ္လႝုညးတအ္ သီုပေရင္ဂကူ သီုကဆံင္ကြပ္မှိဟ္ညးတအ္ မဒးဒုင္ပႜႝဳပႜိဳက္ဒဿံင္ဂွ္ ဇကုဒးေသာင္ကလးကႝုေရာင္။ ေသာင္ကႝုသာ္ဂွ္မာန္မၢး စန္ဒက္ညးတံ စိုပ္တရဵမာန္ရ။ စိုပ္ကႝုပေရင္ဂကူ ၿဇိဳဟ္ဟ္နက္က္ ဒးေသာင္ကုႝေရာင္။ မုဟိုတ္ေရာဟီုမၢး အလႝုအသ႘ မ-ဆ-လ/နအဖ တအ္ကီု၊ သီုေဗာ္ပၜန္ဂတး ကဆံင္မှိဟ္လၛႝဳတအ္ဂွ္ ပှဳက္ေကၜံဝါဒမဟာဂကူညးတအ္ စြံကႜိဳပ္ကႝုကဆံင္မှိဟ္တဲု နဲနာနာ ဗၞမ္ငၛိတ္ဒဿံင္ ဂကူတှဟ္သၟာင္ရ။ ေဗာ္ပ႙ုေလဝ္ ေဖ်ံလဝ္ဂၜံင္တရဵ တိုပ္လဝ္သဇိုင္ပေရင္ဂကူအဓိကေရာင္။ ညးဍဳင္ကြာန္တအ္ဂွ္ နကႝုပေရင္ဂကူ ဒးဒုင္ပႜႝဳပႜိဳက္ဂွ္ေလဝ္ ညးတအ္ညာတ္ကၜးဒဿံင္တဲု စန္ဒက္ေလာဲသြာေရာင္။ ပၜန္ဂတးပ႙ုဂွ္ ဒုင္သဇိုင္ ကုပေရင္ဂကူတဲု ကၜဳတ္ပၚေဇှာ္ကၜဳင္၊ ဂၜံင္တရဵေဗာ္ဂွ္ေလဝ္ ကဆံင္မှိဟ္နာနာ ပံင္ပေကာံလဝ္ သဿဝ္အလာံဂကူတဲု သြက္ဂကူဂြံဗၜးၐး စသုင္ဂြံသၜဲလးတဲု လးလဝ္ဂၜံင္တရဵ ဒ႘မဝ္ကေရသ႘ေကာန္ဂကူရ။ လၲဴသဇိုင္ဂၜံင္တရဵေဗာ္ဇကုဂွ္ေလဝ္ ညံင္ဟြံေဗၜတ္တိတ္ ဒးေသာင္ကလးေရာင္။ တှဟ္ႏူဂွ္ပၜန္ အေခါင္ညးတအ္ ဒးေဟာံၿဗံဒဿံင္ ညံင္ဂြံကေလင္ဂြံဂွ္ သာ္လႝုဒးေကၜာန္ နဲကဲေကၜာန္တံဂွ္ ဒးေသာင္ထၞးကႝုပၜန္ေရာင္။ ၐိုတ္ကဆံင္ ညးေကၜာန္မာန္ ညံင္ညးတအ္ ဂြံေကၜာန္ကၜဳင္ ဂြံေကၜာန္လဝ္ဂြံ ဒးကႝုနဲကဲ လဵထၞးကႝုေရာင္။ မြဲအဆက္ဓဝ္ ပၜန္ဂတးပ႙ု ရန္တဿအ္ႏြံသာ္လႝု သြက္ဂြံေကတ္ဇှးမာန္ ေဖ်ံလဝ္ဗီုကေမၜာန္သာ္လႝု ႏြံသာ္လႝု ဒုင္ေကတ္ဒဒိုက္ သၜးေကၜံလမ်ီဳဂုဏ္ဖႝုဇကု ၐိုတ္လႝုႏြံတဲု ေကၜာန္ဒဿံင္သြက္ညးတအ္ဂွ္ ဒးေသာင္ကလးကႝုေရာင္။ သဘာဝမှိဟ္တအ္ဝြံ ဇဿာပ္ပ္မှိဟ္ ႏြံပဿိက္ကႝု အေခါင္သၜးၐး ကဆံင္တုပ္ ဟြံဒးဒုင္ေရက္ကး၊ ဟြံဒးဒုင္လီဠာန္၊ မိက္ဂြံေဇှာ္ေမာဝ္အာ အဓာန္ဂတ ဖအိုတ္ရ။ ဘဝညးတအ္ ဗီုမဒးဒုင္ပႜႝဳပႜိဳက္ဒဿံင္ဂွ္ေလဝ္ ညးတအ္ကၜး၊ နဲကဲေကၜာန္ဂွ္ေလဝ္ ညးတအ္တီ၊ မှိဟ္ေကၜာန္ဒဿံင္ သြက္အေခါင္အရာညးတအ္ ဒုင္ဒဿံင္ဒဒိုက္ ေကၜာန္ဒဿံင္ ဍာံဍာံဂွ္ေလဝ္ ညးတအ္ကၜး၊ ဟိုတ္ႏူပၜန္ဂတးႏြံတဲု အေခါင္အရာ ၐိုတ္ေထက္ႀကိဳက္ ညးတအ္ဂြံဒုင္စသိုင္ ႏြံဒဿံင္ပၜန္မၢး ညးတအ္ကႝုကၜဳင္ျဇဟတ္ ေကတ္ကၜဳင္တာလ်ိဳင္ သၸကၜဳင္သမၲီ ညံင္ရဵေကင္ကာညးတအ္ကီုတဲု ကတႝုေကၜာန္ကၜဳင္မာန္ေရာင္။

ဗုီညးတာလ်ိဳင္ေဗာ္ဍဳင္မန္တဿိ ပံင္ေတာဲ ကုဂေကာံသဿတ္မန္ ေဒသနာနာတုဲ ေကၜာန္တၛဲပၜန္ဂတးမန္တုဲ ပေသာင္ဒဿံင္ဂၜံင္တရဵပၜန္ဂတး။

သြက္ဂြံစန္ဒက္ ႏြံဒှာဲနာနာ

ဆႝုဂဗကႝု ပူဂႝုမြဲမြဲကႝုဒွ္ မှိဟ္မြဲဂေကာံကႝုဒွ္ အေဃာမသ႘ကၜ႘ဒဿံင္ စပ္ကႝုေကင္ကာ ပေရင္ကေမၜာန္ညးတအ္ဂွ္တဲု စပ္ကႝု ေကင္ကာဂွ္ ဗီုလႝုညးတအ္ ဒးဒုင္ပႜႝဳပႜိဳက္ဒဿံင္ သဿဝ္တဲအလႝုအသ႘တၛဲဏအ္တအ္ဂွ္ ဆက္စပ္တဲု ဒးေသာင္ကလးကႝုေရာင္။ ႏူညးတအ္ စိုတ္လုပ္စကၜဳင္မၢး သၜဲပတိတ္တဲု ဆက္ေသာင္ကလးအာ အခန္တှဟ္ဟ္ဂြံရ။

ဥပမာ ။ ။ ပႜဲကႝုဝိုင္သဿာဗၛတအ္မၢး ဗီုလႝုအလႝုအသ႘တအ္ ေရက္ကးဒဿံင္၊ ဘဝသဿာဗၛတအ္ ဒွ္ဒဿံင္ဘဝဍိက္ ညံင္ရဵေခတ္ပေဒသရာဇ္ တၜတိေႀတံတအ္ကီုတဲု မြဲသှာံမြဲကဆံင္ ဗီုလႝုသၜဳင္ပတိုန္ ပေရင္ေရက္ကးကီုဂွ္ ဂပ္ဝ္ဒးပေသာင္ ကုႝညးတအ္ေရာင္။ ငၛဳဟ္ေၾသာံမပတိတ္ဍဳင္မၛး ကႝုငၛဳဟ္မရာန္ပႜဲသဿာဗၛ ပတိတ္ဏာပရဲ ဂၜိဳင္ကႝုဆတအ္ဂွ္ ဒးေသာင္ဗစိုပ္ဏာေရာင္။

အေရဝ္ခိုဟ္ တင္နင္ခိုဟ္ ႏြံကႝုငၛဳဟ္မးတအ္ဂွ္ ပႜဲမြဲဒှာဲဟီုလဝ္မြဲအလန္ဓဝ္တဲု လၸေဒါအ္ေထာအ္ညိ။ စိုပ္ဒှာဲတှဟ္ အခိင္တှဟ္ ထပ္ဟီုပၜန္ညိ။ ဂလာန္မြဲမြဲဂွ္ ဟီုတဲုဟီုပၜန္ ဟီုဂၜိဳင္ကႝုဝါမၢး မှိဟ္မိင္တအ္ဂွ္ ပၚပဲါဒးတဲု ၿဇိဳဟ္နက္ကၜဳင္ေရာင္။ ညးဍဳင္ကြာန္ ဓမၼတာတအ္ဂွ္ ဆအယာံမာတ္ဟုီမြဲဝါဂွ္ သမၲီမာန္ဖအိုတ္ဟြံေသင္ ေစာဲလုပ္ကႜိဳပ္ဖအိုတ္ ဟြံေသင္ဏီရ။ ဂလာန္မြဲမြဲ မိင္ဂၜိဳင္ကႝုဝါ သံသယ သၟးဇၛး ကၜးဖႜးၿဇိဳဟ္နက္တုဲ ေစာဲလုပ္ပႜဲကႜဟ္ညးတအ္မာန္ေရာင္။

နဲဂြံေဖ်ံဗီုပေရင္စန္ဒက္

ပေရင္စန္ဒက္မၢးဂွ္ ဆၐိုတ္လဵထၞးဟီုကလးကႝုဓဝ္ ဟြံဍိဳက္ေပင္ဏီရ။ ေကာန္ဂကူ ဂေကာံမှိဟ္ ကဆံင္မှိဟ္ ကြပ္မှိဟ္မြဲမြဲ ဂြံတံင္ၿဂဲဂြံဂွ္ အေခါင္အရာ ဂုဏ္ဖႝုညးတအ္ ညံင္ေသၢာံႏြံဂွ္ နတဲနဇိုင္ ဗီုလႝုဇကုဖန္ဖက္ကႝုမာန္ေရာင္ ဆႝုနမတ္တဲုမၢး ဗီုဇကုထၞးကႝုဂၜံင္ဂွ္ ေကၜာန္ဗက္ကၜဳင္ေရာင္။ အေခါင္အရာညးတအ္ ဗီုလႝုမဒးေဟာံၿဗံဒဿံင္ ညးလႝုပလီုပလာ္ဒဿံင္ ညံင္ေသၢာံေကႅင္ဂြံမာန္ နဲကဲသာ္လႝုဒးေကၜာန္ နဲကဲဂြံေကၜာန္အာ ကဆံင္ကဆံင္တအ္ဂွ္ ညံင္ညးတအ္ဂြံကၜး ဒးေသာင္ထၞးကႝုတဲု ညံင္ညးတအ္ ဂြံေကၜာန္အာ ဗဿံက္အာ႐ုပ္ရဵမာန္ဂွ္ ဒးပံက္ကႝုဂေကာံေရာင္။ ပံက္ကႝုဂေကာံဂွ္ ပေကာံပတိုန္ စပ္ကႝုမှိဟ္ဂမၜိဳင္ ဘဝတုပ္တအ္တဲု သဿာစန္ဒက္ေဗာ္တအ္ဝြံ ေဖ်ံဗီုစန္စက္ ေသာင္ကလး ညံင္ေသၢာံေကၜာအ္ကႜဆက္ေဆာံ ကုညးတအ္ေလာဲေလဝ္ဒွ္ေရာင္။ မြဲသာ္ပၜန္ ညးတအကႝုညးတအ္ ဂြံေကၜာံကႜ ထိင္ဒဝ္စန္ဒက္ ဗမံက္႐ုပ္ရဵကေမၜာန္မာန္ဂွ္ နကႝုဂေကာံဟြံေသင္ ေကၜာန္ဟြံဂြံရ။ အကာဲအရာတၛဲဏအ္ ပႜဲဍဳင္ကြာန္ေကာန္ဂကူပ႙ု သြက္ဂြံပေကာံ သဿတ္တအ္မာန္ဂွ္ ဂေကာံေဝယ်ာဝစၥ၊ ဂေကာံေဝင္ျဇဟတ္၊ ဂေကာံဝုတ္ဗၜာဲ ဗီုေထက္ႀကိဳက္ ဒုင္ေကတ္ယဿဳမြဲတဲု ပံက္ပတိုန္ဂြံရ။ သြက္ဂြံစန္ဒက္ တၜပညာ၊ တၜကြတ္၊ ပူဂႝုမဆာန္ဂကူတအ္မာန္ဂွ္ ဂေကာံလိက္ပတ္၊ ဂေကာံေယန္သှာင္တအ္ ပံက္ကႝုဂပ္ဝ္ရ။ သြက္ဂြံစန္ဒက္ သဿာဗၛတအ္မၢး ဂေကာံေၾသာံဟင္၊ ဂေကာံငၛးတိတဿိ၊ ဂေကာံသဿာဗၛ ဗီုေထက္ႀကိဳက္ ႐ဲုပံက္မာန္ရ။ စပ္ကႝုကြပ္မှိဟ္နာနာ တအ္မၢး လတူကေမၜာန္ညးတအ္တုပ္သဿဟ္ဂွ္ ဒုင္သဇိုင္တဲု ဂေကာံအၥာဘာ၊ ဂေကာံသင္၊ ဂေကာံတမၛာတအ္ ပံက္ကႝုမာန္ရ။ ဂေကာံႏြံတဲုမၢး ရပ္စပ္လတူကႜိဳပ္ဂေကာံတအ္တဲု တံင္ၿဂဲကၜဳင္မၢး ပါကၜဳင္သီုစန္ရ။

အခါပံက္ဂေကာံတအ္မၢး ရန္တဿအ္ဂေကာံဂွ္ သြက္ဂြံဒွ္အာ ဂုဏ္ဖႝုညးတအ္ ဒးႏြံေရာင္။ ဂုဏ္ဖႝုျပဟ္ဟ္