သကုတ္ (၃)

တာလ်ိဳင္ပ႙ု မၵးေကၜာန္

 ေပါဲပှာန္ပ႙ု မဒးတဝ္ေစှဟ္ဒဿံင္ဏအ္ဂွ္ ဒွ္ေပါဲပှာန္ဝါတ္ခဲါ သၠာတ္ျမဟ္မြဲရ။ အလႝုအသ႘ေဖတ္ေသတ္တၜအဝႝုပှာန္ဗဿာ မဒွ္ကဆံင္မှိဟ္ပႜႝဳပႜိဳက္ဂွ္ ပႜဲလပၚျဒဟတ္မှိဟ္၊ ျဒဟတ္လြဟ္လက္နက္၊ ပေရင္ပလံင္ဗစိုပ္ အရာပရးဝါဒတအ္ ဒွ္တံတအ္ဂွ္ ခိုဟ္ဂၜိဳင္ႏူပ႙ုရ။ ပႜဲပ႙ုဂွ္ ျဒဟတ္ႏြံေအာန္ကီု ပြမပလံင္ဗစိုပ္ဂၜံင္ဍာန္ ဍိဳန္ပေရအ္ကီု၊ ပေရင္တရးဝါဒ မျပးသၜဲတအ္ဂွ္ ဍိဳန္လ်ဒဿံင္ ဗြဲမဂၜိဳင္ရ။ ဆဂး ပႜဲပ႙ုဂွ္ ဟိုတ္ႏူေကံရပ္လဝ္ သဇိုင္ဓဝ္မဍာံျပဂွ္တဲု ကေမၜာန္ပု႙ဂွ္ ဂြံလၸာ္လတူ အလႝုအသ႘ပှာန္ (ဂေကာံသှ)တအ္ရ။ နသဇိုင္မၢး ဂၜံင္တရဵပေရင္ဍဳင္ကြာန္ မဍာံျပမြဲဟြံမြဲမၢး ဂၜံင္တရဵပေရင္ပှာန္ မဍာံျပမြဲေလဝ္ ႏြံဟြံမာန္ သာ္ဝြံ ဗီုဂလာန္ဂွ္ကီု ပႜဲဂေကာံအလႝုအသ႘ပှာန္ ေဖတ္ေသတ္တအ္ဂွ္ နဂၜံင္တရဵ ပေရင္ဍဳင္ကြာန္ ေဗၜတ္ေဗၜင္ဒဿံင္ရ။ မိက္ဂြံဟီုဂွ္ အကာဲအရာပှာန္ အပႜဲဍဳင္တၛဲဏအ္ဂွ္ -

(၁) ကုဂကူေကာန္ဍဳင္အရင္ဂမၜိဳင္ဂွ္ ပႜႝဳပႜိဳက္ ေဗၢတ္ပေလဟ္ဒဿံင္ နကႝု ဝါဒမဟာဂကူကီု။

(၂) လတူရဲသဿာဗၛ၊ မႏြံဆအေခါင္ ညးမေကၜာန္ဗၛမာန္ဂွ္ ပြမကုတ္ဒရတ္ေဗၢတ္ပေလဟ္ကီု။ (အေခါင္ပိုင္တိဟြံမြဲ)

(၃) နကႝုထိင္ခ်ဳက္လဝ္ လတူကေပါတ္ သတ္ဒေကာင္ေၾသာံ မတိတ္ႏူဗၛကႝု ကေပါတ္ မတိတ္ႏူဍာ္တအ္တဲု မကတႝုဒွ္ဒဿံင္ ပဋိပကၡကႝု ပြမေကၜာန္ပတိတ္ဗှိက္ ေကုာံ ရဲသြံရာန္ဗှိက္ ညးစေပဲါအၾကာတအ္ကီု။

(၄) နကႝုထၞးဟိုတ္ သီေကတ္သြက္ညးဍဳင္ပိုင္ဂွ္တဲု ဟိုတ္ႏူသီေကတ္ ကေပါတ္ရဲသဿာဗှိက္ ညးစေပဲါအၾကာတအ္ဂမၜိဳင္ အဓမၼတဲု မဒးကတႝုဒွ္ဒဿံင္ ပဋိပကၡကႝု တၜဓန ေကာန္ဍဳင္အေရင္တအ္ကီု။

(၅) ကုသဿာကေမၜာန္တအ္ေလဝ္ ပႜဲအခိင္တၛဲဇူကႝု အခိင္ဇူ မဂြံဒုင္စအေခါင္ ဂပ္ဝ္တအ္ဂွ္ နကႝု ထၞးဟိုတ္ကႝုယဿဳ သြက္ဂြံကႝု ျဒဟတ္ကေမၜာန္ နဟြံမြဲကႝု ငၛဳဟ္မးတဲု ေျဇာတ္ဆီအဓမၼ လတူျဇဟတ္ သဿာကေမၜာန္ဂမၜိဳင္ ႏြံဒဿံင္ဒွ္တဲု ပဋိပကၡကႝု သဿာကေမၜာန္တအ္ ကတႝုဒွ္ဒဿံင္ကီု။

(၆) ဟိုတ္ႏူကႝု ပေရင္ပညာ မဒွ္ေသှာတ္ပညာ အာမြဲဂၜံင္ဂွ္တဲု နကႝု ဟြံဂြံအေခါင္ ေဗၲာန္ကြတ္ပညာဇကုတအ္ မႏြံပဿိက္ဂွ္ကီု ေကုာံ နကႝု အဆံင္မအံင္လဝ္ေလဝ္ လုပ္ေကတ္ ဗြိဳင္ကေမၜာန္ဟြံံမာန္တဲု မဒးကတႝုဒွ္ကၜဳင္ ဘဝညးကေမၜာန္ကမိုတ္ဟြံမြဲတဲု ကႝုကြးဘာ၊ သဿတ္တအ္ ပဋိပကၡကတႝုဒွ္ဒဿံင္ကီု။

(၇) ဟိုတ္ႏူ ပြမအုပ္ဓုပ္ကႝု ေသှာတ္ဝါဒေဖတ္ေသတ္တဲု ဒ႘မဝ္ကေရသ႘ သုန္ျဂာံဒဿံင္ဒွ္တဲု ကႝုဂေကာံျဒဟတ္ ဒ႘မဝ္ကေရသ႘တအ္ ပဋိပကၡ ကတႝုဒွ္ဒဿံင္ကီု။

(၈) ဟိုတ္ႏူ သၜဲေကၜာန္ၐိုတ္ကၜဳင္ ဂၜံင္တရဵ ပေရင္ဗတိုက္သၟးဂွ္တဲု မဒးကတႝုဒွ္ဒဿံင္ ပဋိပကၡကႝု ကုသဿာပေရင္ၐိုဟ္လလံ အပႜဲဍဳင္၊ ဂေကာံျဒဟတ္ ညးဆာန္ဍဳင္တအ္ကီု စတံသာ္ဝြံ ဒးကတႝုဒွ္ဒဿံင္ ပဋိပကၡဂမၜိဳင္ အိုတ္သီုကႝု ကုညးဍဳင္ကြာန္ အလံုကဿိန္ဍဳင္မြဲရ။

ဟိုတ္ဂွ္တဲု အလႝုအသ႘ေဖတ္ေသတ္ တၜအဝႝုပှာန္ မဟြံမြဲကႝု ဂၜံင္တရဵ ပေရင္ဍဳင္ကြာန္ မဍာံျပရ။ မြဲအဆက္ဓဝ္မၢး ဂၜံင္တရဵပေရင္ပှာန္ဂွ္ေလဝ္ ေဗၜတ္ေဗၜင္ ယုတ္ေဒက္ဒဿံင္ကုီရ။ ပႜဲပ႙ုဂွ္ ဟိုတ္ႏူသီုဂကူမန္ပ႙ု သီုအလံုညးဍဳင္ကြာန္ မပါလုပ္ဒဿံင္ သီုကႝု ကဆံင္မှိဟ္ သီုဖအိုတ္တအ္ ဒးဒုင္ပႜႝဳပႜိဳက္ဒဿံင္ နနဲနာနာသာ္ဒွ္တဲု ညံင္ဂြံဗၜးတိတ္ ႏူပေရင္ဍႝဳဍိဳက္သၸမာန္တဏအ္မာန္ သဒး႐ုန္ဂစာန္ တဝ္ေစှဟ္ဗတိုက္ဒဿံင္ရ။ ပႜဲမ႐ုန္ဂစာန္တဝ္ေစှဟ္ဏအ္ဂွ္ နကႝုအလံုေကာန္ဂကူမန္မၢး သြက္ဂြံဗၜးတိတ္ ႏူပြမဒးဒုင္ဍႝဳဍိဳက္ ေကံဇွ်ာပ္လဝ္ ဂၜံင္တရဵပေရင္ဍဳင္ကြာန္ မဍာံျပမြဲမာန္ရ။ သြက္စႝုဒှာ ဂၜံင္တရဵဂွ္ေလဝ္ ဒက္ပတန္ ဒပ္ပှာန္ဗၜးၐးေကာန္ဂကူမန္မြဲ တဲုဒွ္အာရ။ တင္ကေမၜာန္သဇိုင္ဂမၜိဳင္ကႝု တင္ေကၜာန္ၐိုတ္ နဲျပယာဲဂမၜိဳင္ သြက္ဒပ္ပှာန္ဏအ္ဂွ္ေလဝ္ ေဖ်ံသၢဳတ္သြာတ္လးဏာလဝ္ ဗြဲမဒးရးဂပ္ဝ္ ကုဂၜံင္တရဵပေရင္ဍဳင္ကြာန္ မဍာံျပဂွ္တဲု ဒွ္ဒဿံင္ရ။

ဣဝြံေဟင္ ဒွ္တင္မေစွ္သဇိုင္ အရာပ႙ု မဂြံလဝ္ လပၚသာ လတူသှရ။ သၸဗဒဲါကႝု  တင္သဇိုင္ဏအ္တဲု ပိုယ္သၢဳတ္သြာတ္ကုတ္သမၲီ လတူေပဲါပှာန္ပ႙ုဂွ္ ဂပ္ဝ္ရ။

(၁) ျဒဟတ္သေဇှာ္ဂၜိဳင္ႏူပ႙ု ဗြဲမေလာန္ကီု၊

(၂) တိဍာ္ပေရင္အုပ္ဓုပ္သှ ေဇှာ္သၜဲေလာန္တဲု မႏြံကႝု အရာပေရင္ဂၜံင္ဍာန္ ဆက္ကေလာံ ခိုဟ္ဂၜိဳင္ကီု၊ သဇိုင္ေဒသဇကုဂွ္ဍန္တဲု ဒးသၸသဇိုင္ကႝု တိဍာ္ ၿဂိဳပ္ဒႝုတဲု ပြမဆက္စေလာံဂၜံင္ဍာန္ ခက္ခဲု ဝါတ္ခါဲကီု သၸဗဒဲါဲဒလာဲကႝု တင္တအ္ဏအ္တဲု ေဖ်ံေတဿာ္ပှာန္ပ႙ုဝြံ ပ႙ုဒးဖန္ဇန္အာပှာန္ဍာ္ဇမၜိင္ေရာင္။

ပှာန္ဍာ္ဇမၜိင္ဝြံ ကုကာလဂၜိင္ဂၜိင္ မကုတ္ပိုင္ျခာကႝု ဗၞတ္ဟြံံမာန္ဂွ္ မဒးတတ္ေကၜာအ္ ဗြဲစဿတ္ေရာင္။ ပႜဲပှာန္ ဍာ္ဇမၜိင္ဂွ္ -

(၁) ကာလသှထၸက္ပှာန္

(၂) ကာလညးဟြံမာန္ အဲဟြံမာန္ ေကုာံ

(၃) ကာလကေလင္ထၸက္ပှာန္တအ္ ႏြံရ။

ယဝ္ရကေလင္ပၚပဲါရံင္ ကာလပှာန္တၛဲဏအ္မၢး သှဂွ္္ျဒဟတ္ေဇှာ္ႏူပ႙ုရ။ ဟိုတ္ဂွ္တဲု ယဝ္ရဒးပၚျခာရံင္ ကာလမၢး ကာလလဿဳဟ္ဂွ္ ဒွ္ကာလပှာန္ဒမၜဳက္ (ကာလပှာန္ဒုင္)ေဟင္ရ။ ပှာန္ဒုင္ဟီုဂွ္ စြံပှာန္ဒုင္ ကိုန္ဂစိုတ္တဲု ပံက္မုက္ပှာန္ သြက္ဂြံ ဒုင္ဗတိုက္အာဂွ္ ဟြံေသင္ရ။ ပှာန္ဒုင္ခိုဟ္အိုတ္ဂွ္ ဒွ္ပှာန္ထၸက္ေဟင္ သာ္ဝြံ အတိုင္ဂလာန္ဂွ္ ရပ္ဂိုင္္လဝ္တဲု နကႝုနဲဒမၜဳက္ မြဲဒၿမိပ္ သြက္ဂြံဆက္ဗတိုက္ တဝ္ေစှဟ္ထၸက္သှရ။ ပႜဲကာလပှာန္ဒုင္ဂွ္ ထၸက္ဗတိုက္သှ နနဲပှာန္ဒမၜဳက္ဂွ္ေဟင္ ေကာ္ခဵစ ပှာန္ဒုင္ဂမ်ိဳင္ရ။

ပႜဲကာလပှာန္ဒမၜဳက္ဂွ္ ပ႙ုညံင္ဂြံေကတ္စကာ တင္သှယုတ္ေဒက္ဍိဳန္လ်တအ္မာန္ ဗြဲေတဿင္ ႏြံပဿိက္ရ။ ပြသှအေထင္ေသာဲကႝု ျဒဟတ္ဒပ္ပ႙ု ေအာန္ေဍာတ္ကီု၊ ဟြံသၸဂ႐ုကႝု ဒပ္ပှာန္ပ႙ုကီုႏြံေရာင္။ လတူအကာဲအရာဂွ္ ေကတ္အေခါင္ခိုဟ္တဲု ပ႙ုသၵးသၸဂ႐ုကႝု နဲပှာန္ဒမၜဳက္တအ္ဂွ္ ဒွ္တင္ သြက္ဒပ္ပှာန္ပ႙ု ေသၢာံဂြံလပၚသာရ။ နနဲသာ္ဏအ္ ဒးဖန္ဇန္ ညံင္ကႝုသှ ဂြံေဖက္ဂဿံက္ လကိုတ္အာကီု၊ ဇိုင္ေဍံဂြံေဂၜအ္/ ဒိုအ္အာကီု၊ စိုတ္ဓါတ္ေဍံ ဂြံေစွ္ကၜဳင္ကီုရ။ မြဲအဆက္ဓဝ္ပၜန္ ပှာန္မေဂတ္ေဂင္ဂွ္ေလဝ္ သၸတိုင္တဲု သၵးဖန္ဇန္ အာကီုေရာင္။ ကုဒှာဲဒပ္သှမႏြံဂွ္ ကုျဒဟတ္ဇကု ၐါဆ၊ ပိဆ၊ ပန္ဆ ဒွ္တံ ပေကာံေကတ္ ဗြဲမဂၜိဳင္တဲု ဗြဲမျပဟ္ေျပဟ္ ဒးဍိဳက္ဗတိုက္ ေသၜက္သှေရာင္။

သဘဵဓဝ္ပ႙ု မဒးေကံရပ္လဝ္ ဗြဲမခိုင္ဗိုန္ဂွ္ သြက္ဂြံေကတ္စကာနဲ ပြပေကာံျပဟ္ဟ္ ပရးျပဟ္ဟ္ရ။ အေဃာသှ မဝိုတ္ဒဿံင္သတိ သြက္ဂြံဗတိုက္ဂွ္ ပေကာံျဒဟတ္ျပဟ္ဟ္တဲု မြဲဒၿမိပ္ လုပ္ဍိဳက္ဗတိုက္တဲုမၢး လဝဲါဂွ္ ဖ်ဲဳပရးေထာအ္ ျဒဟတ္ဒပ္ဇကုရ။ တဲုမၢး သြက္ဂြံဆက္ေဝင္အာ ပှာန္ဒမၜဳက္ ပှာန္ပန္ပလွ္တအ္ပၜန္ရ။ ဗီုဂလာန္ “သတ္ၿဂိဳပ္ဂွ္ ဒွ္အစာလဿ” ကီု ကြတ္ပညာပှာန္ ေကုာံ အေစာံစရာဲပှာန္ သြက္ဒပ္ပှာန္ပ႙ု ဂြံစီုသကီုဂွ္ ပ႙ုဒးကတ္လၛတ္ေကတ္ နဲသှကီုေရာင္။ မိက္ဂြံဟီုဂွ္ ဒးကတ္လၛတ္ ႏူမုက္ပှာန္ရ။

ဟိုတ္ႏူအကာဲအရာပှာန္ ဗီုဏအ္တဲု ပြအေခါင္သာ လပၚသှတအ္ ေသၢာံေအာန္ေစွ္ကၜဳင္မာန္ ပ႙ုသၵးဂစာန္လြ႘ ဖန္အာေရာင္။ နကႝုဖန္ဇန္ဗီုဂွ္တဲု အေခါင္သာလပၚပ႙ု ဂၜိဳင္တိုန္ကၜဳင္တဲု အေခါင္သာ လၸာ္သှဂွ္ ကႝုေအာန္ေစွ္တဲု စႝုကႝု ကလိဂြံေပါဲအံင္ဇှး ဗၜးၐးေကာန္ဂကူေတအ္ ဒွ္အာမာန္ရ။

ပႜဲကာလလဿဳဟ္ဂွ္ ျဒဟတ္သှ မေဇှာ္ကႝု ျဒဟတ္ဒပ္ပ႙ုမေအာန္ဂွ္ တှဟ္ျခာဒဿံင္ ဗြဲမဂၜိဳင္ရ။ ဗြဲျပဟ္ေျပဟ္ဏအ္ဂွ္ သှမဂြံလဝ္ လပၚသာဂွ္ စႝုကႝုစိုပ္ မြဲကဆံင္ ဗီုပ႙ုႏြံပဿိက္ဂွ္ ပ႙ုသၸဟြံမာန္ဏီဟြံေသင္ ညံင္အေခါင္မသာ ပႜဲပ႙ုဂွ္ေလဝ္ ဂြံေကံရပ္လဝ္ပိုင္င္ခုိင္ခိုင္ ပ႙ုေကၜာန္သၸ ဟြံမာန္ဏီရ။ ဟိုတ္ဂွ္တဲု ပႜဲကဆံင္လဿဳဟ္မၢး သှဂွ္ ဂြံေပဲါအံင္ဇှး ဗြဲမဂၜိဳင္တဲု ပ႙ုဂွ္ က်ေဟာံဒဿံင္ ဗြဲမဂၜိဳင္ဏီရ။ သာ္ဝြြံ ဂပ္ဝ္ ပ႙ုဒးသၛ႘ဂၜိပ္ေကတ္ေလပ္ရ။ နကႝု ဒတဵလိုင္ေကတ္ လတူဂၜံင္တရဵ မဍာံျပတဲု နကႝုဂစာန္လြ႘ ညံင္ကႝုျဒဟတ္ဒပ္ဇကု ဂြံေဇှာ္ေမာဝ္အာမၢး ျဒဟတ္ပြမေအာန္ဂွ္ဝြံ ဒွ္အာယာယ်႘ေဟင္ရ။ မုဟိုတ္ေရာမၢး ဒက္ဒပ္ပံင္ေကာံကႝု ဂကူေကာန္ဍဳင္အရင္ ေကုာံ ကဆံင္မှိဟ္မွာဇန္ မဒးဒုင္ပႜႝဳပႜိဳက္ဂမၜိဳင္တဲု  ညံင္ဂြံဆက္ဗတိုက္ တဝ္ေစှဟ္အာပှာန္နတဲမာန္ ဂစာန္လြ႘အာမၢး အခက္အခဲုယာယ်႘ဂွ္ ေျပၿပံင္ ေသာင္ကလး ေကတ္မာန္ရ။

နကႝုပ႙ုသၸသၠအ္တဲကႝု ဂၜံင္တရဵ ပေရင္ဍဳင္ကြာန္/ပေရင္ပှာန္မဍာံျပဂွ္တဲု ပဲါဓေလတ္ေကတ္ ပြမေဗၜတ္ေဗၜင္တအ္တဲု အပႜဲမြဲဒၿမိပ္ အခိင္ၐိုတ္ႏြံ ဖအိုတ္အေစာံ ဂစာန္လြ႘အာမၢး အကာဲအရာၐါလၸာ္ဂွ္ သဒးၿပံင္သၜာဲအာေရာင္။ သှဂွ္ က်ေဟာံကၜဳင္တဲု ပ႙ုဆက္ဇက္အာ စႝုကႝုစိုပ္ တိုင္ပၠဵအံင္ဇှးေတအ္ မာန္ေရာင္။

မြဲအဆက္ဓဝ္ပၜန္ ဂေကာံျဒဟတ္မရပ္လြဟ္ ဒုင္တဝ္ေစှဟ္ဒဿံင္ဂွ္ ႏြံဆဂကူပ႙ု မြဲဂေကာံ မြဲဂကူဓဝ္ ဟြံေသင္။ ဂေကာံနာနာ၊ ဂကူအိုတ္သီုတအ္ေလဝ္ ႐ုန္ဂစာန္ခ်႘ဓရာင္ဒဿံင္ သြက္ဂြံဗၜးၐး ႏူပြမသၸမာန္ပႜႝဳပႜိဳက္ဂွ္ကီုရ။ အပႜဲမ႐ုန္ဂစာန္ ခ်႘ဓရာင္ဏအ္ဂွ္ ပံင္ေကာံကႝု ဂကူဂမၜိဳင္ ရဲဆာန္သႜိဳက္ ဒ႘မဝ္ကေရသ႘ဂမၜိဳင္တဲု ပ႙ုဒက္ခံှတိုန္ ဒပ္ပံင္ေကာံ (တ-ည-လ) မြဲ မာန္ကၜဳင္တဲုရ။ ဣဝြံေဟင္ ဒွ္ပေရင္ အံင္ဇှးေကတ္သြက္ပ႙ုမြဲသာ္ ေဇှာ္ေဇှာ္ရ။ သြက္ပ႙ု ျဒဟတ္ဂြံေဇှာ္ဂၜိဳင္တိုန္ဂွ္ေလဝ္ ဒွ္ကၜဳင္ ဗြဲမျပဟ္ေျပဟ္ရ။