သကုတ္ (၆)

သဇိုင္မူ လစြံစိုတ္ပှာန္ပၜန္ဂတး ေကုာံ တင္ေစှာန္ပှာန္ဂမၜိဳင္

ပႜဲကာလပ႙ုေဝင္ဒဿံင္ ေပဲါပှာန္ပၜန္ဂတးတၛဲဏအ္ဂွ္ ဗြဲမည႘သဿဟ္ကႝု အကာဲအရာပှာန္ပ႙ု ပ႙ုသၵးကၜိဳဟ္ခၜင္တီလဝ္ သဇိုင္သဘဵဓဝ္ပှာန္ ေကုာံ တင္ေစှာန္ပှာန္ဂမၜိဳင္ေရာင္။ နကႝု ျဒဟတ္ပ႙ုမေအာန္ ဂြံဗတိုက္ေသၜက္သ႐ိုဟ္ေဖ်ံေထာအ္ သှျဒဟတ္ မေဇှာ္တအ္မာန္ဂွ္ ပု႙သဒးေဒၢတ္ဗက္ အတိုင္သဇိုင္သဘဵဓဝ္ပှာန္ ကႝု တင္ေစှာန္ပှာန္ မပၜန္ဂတးတအ္ ဟြံေဆာတ္ဟြံေယာင္ရ။

သဇိုင္မူ လစြံစိုတ္ ပှာန္ပၜန္ဂတး (မူသဇိုင္ပှာန္ (ဝါ) ဟိုတ္ဂြံဇှးပှာန္ဂမၜိဳင္)

 (၁) ပြန္ဒးေသာင္ကၜး

ကုသှျဒဟတ္ေဍာတ္ ဍိဳန္လ်တအ္ဂွ္ ရံင္႐ုဲတဲု ဒးဗတိုက္ေရာင္။ အေဃာမဗတိုက္အာ ဗီုဏအ္ဂွ္ ေဇှာ္ပတိုန္ျဒဟတ္တဲုမၢး သြက္ဂြံဗတိုက္အာသှ ျဒဟတ္ေဇှာ္ဂၜိဳင္ညိတအ္ပၜန္ရ။

(၂) အရာေသၜက္သှ

လြဟ္သှဂွ္ လြဟ္ဇကုရ သာ္ဝြံ ညံင္ဂြံဒွ္မာန္တဲု ျဒဟတ္ဒပ္ဇကုဇကု ေသၢာံေဇှာ္ေမာဝ္တိုန္မာန္ဂွ္ စြံအာ႐ီု ေသၢာံဂြံ လြဟ္မကံသှတဲု ဒးဖန္ဇန္ ေပဲါဗတိုက္ေသၜက္သှေရာင္။

(၃) ပေကာံျဒဟတ္

ပႜဲဇဿာပ္ေပဲါဗတိုက္ (ပန္ပလွ္ဟြံေသင္)ဂွ္ ပေကာံေကတ္ ျဒဟတ္ဇကု ဂၜိဳင္ႏူသှ ၐါဆ၊ ပိဆတဲုေဟင္ ဒးဗတိုက္ေရာင္ ဂြံဇှးခ်ိဳတ္ပၜိဳတ္ရ။

(၄) ဆိင္စကာဓတ္

ကြာန္ရးဍဳင္ေဍာတ္တ္တအ္ေဟင္ ကၜာတဲ ဒးဗတိုက္သီေကတ္ေရာင္။

(၅) စိုတ္ဓါတ္

ဂံင္ဂံင္သၠာသၠာ ဒုင္ေဍာင္မာန္မာန္ ညံင္ဂြံလုပ္ေပဲါဗတိုက္မာန္ဂွ္ ပကတ္ပေကင္လဝ္ညိ။

(၆) ေဝင္ပှာန္ခ်႘ဒရာင္

စှးဗတိုက္သှ ႏြံပႜဲဒပ္ေဍံဂွ္ ဂပ္ဝ္ဂၜာဲဗတိုက္သှ မခ်႘ဒရာင္ အာကၜဳင္မံင္တအ္ဂွ္ေရာင္။ ညံင္ကႝုသှ ဂြံခ်႘အာကၜဳင္ ခ်႘ဒရာင္ဂွ္ေလဝ္ ဒးတေဆာ္ခ်႘ ဍန္ပတိတ္ေဍံေရာင္။

(၇) ေဝင္ပှာန္ထၸက္

စှးသီေကတ္ ဍဳင္ကြာန္တအ္ဂွ္ ကႝုဖ်ဳန္ကႝု ပြမဗတိုက္ေသၜက္သၟးေထာံ ျဒဟတ္သှ အိုတ္သီုဂွ္တဲု ဒးလြ႘ပရာဖန္ဇန္ ပှာန္ထၸက္ေရာင္။

(၈) ပေလဝ္ဍိဳက္ေပင္တဲုဒွ္

ပြမပေလဝ္ပေလတ္လဝ္ဒတဲု ဟြံမြဲမၢး ေပဲါဗတိုက္လႝုေလဝ္ လၸဗတိုက္ညိ။ အစ႘အဇန္ႏြံႏြံ ဗတိုက္ညိ။

(၉) ပြျပဟ္ျမက္

ပႜဲဇဿာပ္ေပဲါဗတိုက္ ဒးဗတိုက္ ညံင္ဂြံတဲုဒွ္ျပဟ္ဟ္ေရာင္။

(၁၀) ဗတိုက္နဲဟြံထယ်

ပႜဲဇဿာပ္ေပဲါဗတိုက္ ဂြံကၜာတဲ၊ ဂြံဗီုပဿိက္မွ ဗတိုက္ညိ။ ေပဲါဗတိုက္ ညံင္ဂြံဂြံဗီုတအ္ဏအ္မာန္ဂွ္ေလဝ္ ဒးဖန္ဇန္ ေထက္ကီုေရာင္။

(၁၁) ပေရင္ဂီုကၜီဳ

ပေရင္ဂီုကၜီဳ သြက္ဇဿာပ္အရာ ဇဿာပ္ဒှာဲ ပဿိက္ေဇှာ္တဲု အပႜဲဂွ္ ဗြဲေတဿင္မၢး ပေရင္ဂီုကၜီဳ သကုတ္လပၚစးပှာန္ ေဒသဗဒိုပ္ သဇိုင္တအ္ႏြံႏြံ ဖန္ဇန္တဲု ဒးေဝင္အာပှာန္ေရာင္။

(၁၂) မွာဇန္ဗိုင္ဗတိုက္

ဒးႏြံ အရာညးဍဳင္ကြာန္ မထံက္ဂလာန္ကုႝဇကုတဲု ညံင္ညးဂြံပါလုပ္ဗိုင္႐ီုဗင္ သီုစိုတ္သီုစ႐ိုတ္ဂွ္ ဒးဖန္ေရာင္။ ညးတအ္ေစွ္စိုတ္ ဗိုင္ေကၜာန္ မြဲကေရာံဒပ္ပှာန္ပ႙ုေဟင္ ဗတိုက္စႝုကႝုေကှာတ္တဲ ဂြံအံင္ဇှးေကတ္ ေပဲါပှာန္ပိုင္င္မာန္ေရာင္။

ဗုီဒပ္ပှာန္ဗၜးၐးေကာန္ဂကူမန္ ပၜဒဿံင္ဒပ္ အပႜဲသဘင္တၛဲပၜန္ဂတးမန္ ဂတမုက္ညးဍဳင္ကြာန္မန္

လညာတ္မၵးဒစႝုဒစးဂမၜိဳင္

အတိုင္မူသဇိုင္ပေရင္ပှာန္ ဗြဲလတူ ေသၢာအ္ေဒၢတ္စကာအာ ဗြဲမစိုပ္တရဵမာန္ဂွ္ ဒးဒစႝုဒစးေထာအ္ လညာတ္ဗြဲသဿဝ္တအ္ေရာင္။

(၁) ဒးဒစႝုဒစးကႝု ပှာန္ဒုင္ဂစိုတ္ (ၿပံင္ခ်႘ဟြံမြဲ)ေရာင္။

(၂) ဒးဒစႝုဒစး ပြမစြံအာ႐ီု ထိင္ဒဝ္လဝ္ ျဒဟတ္ဇကု မြဲလပၚဓဝ္ဂွ္ေရာင္။ (ပြမေသၜက္ကႝု ဘဲဗတိုက္သှဂွ္ ေကၜာန္ဟြံမာန္မၢး ထိင္ဒဝ္ျဒဟတ္ဇကုေလဝ္ မာန္ဟြံေသင္)

(၃) ဒးဒစႝုဒစးကႝု ေဝင္ပှာန္ပန္ပလွ္ မြဲလပၚဓဝ္ဂွ္ေရာင္။ ပှာန္ဗတိုက္ေသၜက္သှဂွ္ ဒွ္ဗီုျပင္အဓိကတဲု ပှာန္ပန္ပလွ္ (ပလီုဇိုင္ ကၜတ္ပန္တအ္ဂွ္ ဒွ္အရန္ေရာင္)

(၄) ဒးဒစႝုဒစးကႝု သဗၺ ပြမပဲါဗေလတ္၊ ပြမၿဂိပ္ဒဵ၊ ပြဟြံဒုင္ဗတိုက္ ဟြံမြဲပဿိက္ေလဝ္ ပြမပၚပရး ျဒဟတ္တအ္ေရာင္။

(၅) ဒးဒစႝုဒစးကႝု ပြမဗတိုက္ နကႝုဝါဒမှိဟ္တၜအေစာန္၊ ဝါဒၾကအ္ဒိုဟ္၊ ပြမဗတိုက္ဆဒွ္ကႝုဒွ္၊ ပြမဗတိုက္ ဟြံမြဲကႝု ပြမပေလဝ္ပေလတ္လဝ္ဒတဲု ခ်ိဳတ္ခ်ိဳတ္ပၜိဳတ္ပၜိဳတ္တအ္ေရာင္။

တင္ေစှာန္ပှာန္ဒမၜဳက္ဂမၜိဳင္

အခါေကၜာန္ကေမၜာန္နတဲ သဒးဗဒ ပသဇိုင္ ကုတင္ေစှာန္ပှာန္ဒမၜဳက္ ဗြဲသဿဝ္တအ္တဲုေဟင္ ကေမၜာန္စိုပ္တရဵမာန္ေရာင္။

(၁) ေစှာန္ပေရင္ဗတိုက္

ကုသှျဒဟတ္မေအာန္ ပွ္ကလွ္၊ ဍိဳန္လ် စိုတ္ဓါတ္ေစွ္၊ မဝိုတ္သတိဂွ္ ဗတိုက္ေသၜက္ညိ။ ပြမလွင္လွိင္ဝိုတ္သတိ ပႜဲသှဂွ္ ဗြဲမစိုပ္တရဵ ဒးစကာ နအေခါင္ခိုဟ္ ပႜဲေပဲါဗတိုက္ေရာင္။

(၂) ေစှာန္ပေရင္ေသၜက္သၟးသှ

ကုသှဇကုမဗတိုက္တအ္ဂွ္ သြက္ဂြံၫွာဓညဟြံမြဲ ပိုတ္တ္သၠဳတ္သၠဳတ္ ပေကာံေကတ္ျဒဟတ္ ဂၜိဳင္ႏူသှတုဲ နကႝုနဲေသှာတ္ ေပဲါဗတိုက္ မတဲုျပဟ္ေဟင္ မဒးဗတိုက္ေရာင္။ အခါဗတိုက္မဂးေလဝ္ နကႝုတံင္အခိင္တဲု ညံင္ဟြံဂြံဗတိုက္ဒးသှဂွ္ ဒးစြံသတိေရာင္။

(၃) ေသှာတ္ဗၞတ္ ဇှး/က် ေပဲါဗတိုက္

ဇဿာပ္ေပဲါဗတိုက္ ဒးကႝုသှ ဂိဂၜိဳင္ေရာင္။ က်ကံဒးဘဲေရာင္။ နကႝုအဓိကမၢး ညံင္ဂြံေကတ္ဂြံလြဟ္မကံ ကေပါတ္ပှာန္ႏူသှရ။ ဟိုတ္ဂွ္တဲု ပြမဇှးက် ပႜဲေပဲါဗတိုက္ဝြံ သဒးကႝုသၢဳတ္သြာတ္ လတူမျပဟ္ကလဲုဒးဝပ္၊ ရပ္ဂြံဂၜဲဳပှာန္၊ သီဂြံနင္လြဟ္မကံ ကေပါတ္ပှာန္တအ္ေရာင္။ လဿိဟ္ေပဲါဗတိုက္ဂၜိဳင္တဲု ဆအယာံမာတ္ ဗတိုက္ပတိတ္ဏာသှဂွ္ မာန္ဓဝ္တဲု ကႝုသၢဳတ္သြာတ္ ဇှးဟြံေထက္ရ။

(၄) ပေရင္သၟးသ႐ိုဟ္ဒပ္သှ

(က) နကႝုယိုက္ပတိုန္ပှာန္တဲု ေသၜက္ဒပ္သှကီု။

(ခ) ပြမေဝင္ပှာန္ ပေရင္ဍဳင္ကြာန္၊ မပတံတရးဝါဒတအ္ကီု။

(ဂ) ပြမေဖ်ံလဝ္ လစြံစိုတ္ လတူဂၜဲဳပှာန္ ဍာံဍာံျပျပတဲု ေဒၢတ္စကာဗက္ ဗိုန္န္ဗတ္တ္ကီုတအ္ဂွ္ သၵးေကၜာန္သၸအာေရာင္။ အခါဗတိုက္သှမၢး သဒးသၸဂ႐ု ညံင္ကႝုဟြံဂြံတဝ္ဒးအာ မွာဇန္တအ္ကီုေရာင္။

(၅) ကေမၜာန္ပလီုပလာ္ဖံက္ဗတိုက္

ကုပေရင္ကေမၜာန္နာနာ မပါလုပ္ ေဆင္စပ္ဒဿံင္ကႝု ပေရင္ပှာန္သှ အိုတ္သီု မပၲံကႝု ပေရင္ဆက္စေလာအ္ဂၜံင္ဍာန္၊ ဒဒန္ပႜဲဍာန္ကြ႘ပဿတ္၊ ကြ႘စက္ဂမၜိဳင္၊ ဌာန္ဗဒိုပ္ပလိက္ဂမၜိဳင္၊ ႐ုင္ဌာနပှာန္ဂမၜိဳင္၊ ဂဝ္ဒိုင္ (ဟင္) မႀကိဳင္စံြကေပါတ္ပှာန္ဂမၜိဳင္၊ တာဲဇမၜိင္ပှာန္ဂမၜိဳင္၊ ႐ုင္ဓ႐ုိင္ဗှိက္သှဂမၜိဳင္၊ ကြ႘ယာန္ပှာန္ သီုဒႝုဍာ္က်ာဂမၜိဳင္၊ ႐ုင္ပေရင္အုပ္ဓုပ္ဂမၜိဳင္၊ ဌာန္ဒတန္ပှာန္ ေကုာံ ႐ုင္စက္၊ ႐ုင္ကေမၜာန္ မေဆင္စပ္ကႝု ပှာန္တအ္ဂွ္ ဒးဖံက္ဗတိုက္ ပလီုပလာ္ေထာအ္ေရာင္။

(၆) အရာဗတိုက္သှ မေဖ်ံစြံလဝ္ဒပ္

နကႝုအကာဲအရာလဿဳဟ္မၢး ကုသှမေဖ်ံလဝ္ဒှာဲဒပ္ဂွ္ နတင္ေသဿဟ္ေဟင္ ဒးဗတိုက္ေရာင္။ ရံင္အကာဲအရာသှတဲု အခါအကာဲအရာခိုဟ္ ဇကုပိုင္လဝ္ ခ်ိဳတ္တ္ပၜိဳတ္တ္တုဲေဟင္ ဗတိုက္ညိ။ သေရာပ္ ရံင္အကာဲအရာလဿဳဟ္တဲုမၢး နဓမၼတာေတွ္ သြက္ဂြံဗတိုက္ ဗဒိုပ္ဒှာဲသှ မေဖ်ံလဝ္ဒှာဲဒပ္ဂွ္ အေခါင္ဟြံသာကႝုပ႙ုဏီ ဒးညာတ္ရ။

(၇) ပႜဲဇဿာပ္ေပဲါဗတိုက္ ညံင္ဟြံဂြံဒွ္ ပြမဒစႝုဒစးကႝု မွာဇန္တအ္

ေပဲါဗတိုက္လႝုဒွ္ဒွ္ ပေရင္ဒစႝုဒစးကႝု ရဲကြာန္ ဗီုလႝုေလဝ္ ညံင္ကႝုဟြံကႝုအေခါင္ ေကၜာန္သၸလုတ္ေလာန္ဒးရ။ ပႜဲေပဲါဗတိ္ုက္ ဍန္ၿဂဲနင္သှကႝုဒွ္၊ ပႜဲေပဲါဗတိုက္ မဒးလုပ္ဗတိုက္ ပႜဲအၾကာညးဍဳင္ကြာန္ကႝုဒွ္၊ ပြမဒစႝုဒစး ကုညးဍဳင္ကြာန္ကီု၊ ပြမေကတ္ကေပါတ္ျဒပ္ ညးဍဳင္ကြာန္ ပႜဲေပဲါဗတိုက္ကီု၊ ပြမဗတိုက္ဒမၜ တံင္ေကတ္ၾသန္တအ္ကီု ညံင္ဟြံဂြံသၸဒးရ။

(၈) အရာၐိုတ္အေစာံႏြံ ညံင္ဂြံေကတ္စကာ လြဟ္လက္နက္ ၐိုတ္ဂၜိဳက္ဂၜာဲဂြံ

ကေပါတ္လြဟ္လက္နက္ ၐိုတ္ဂၜာဲဂြံ မပတံကႝု လြဟ္ေသနာတ္ၿဂိဳပ္၊  အမၜံက္ၿဗိန္၊ မာင္ဗမ္ဂမၜိဳင္ ဒးစကာ သၜဲသၜဲလးလးေရာင္။ ေပဲါပှာန္မာင္ဗမ္ဂွ္ ဗြဲမသၜဲလး ဒးေဝင္ဗတိုက္အာေရာင္။

(၉) အရာမဒက္ပတန္ ဗဒိုပ္သဇိုင္

အရာမဒက္ပတန္ ဗဒိုပ္သဇိုင္ပၜန္ဂတးဝြံ မဒွ္ကေမၜာန္ ပဿိက္ကိစၥေဇှာ္ ဟြံပါဟြံတဲု ပႜဲပၜန္ဂတးမြဲမြဲရ။ ရန္တဿအ္ ဒက္ပတန္ ေဒသဗဒိုပ္သဇိုင္ပၜန္ဂတးဝြံ ဒွ္အတိုင္ဗြဲသဿဝ္ဝြံရ။

                      (၁) သြက္ဂေကာံေဗာ္/ဂေကာံလြပ္လြဟ္တအ္ ဂြံဖန္ဇန္အာကေမၜာန္ ပြမပေလဝ္ပေလတ္ပကတ္ပေကင္ သီုကႝု ပေရင္ကႝုပညာတအ္ ဗြဲမတန္ၾကန္မာန္ကီု။

                      (၂) သြက္ညးဍဳင္ကြာန္တအ္ ေသၢာအ္ပတန္ပတဵပတိုန္ ဗြိဳင္တိဍာ္မထၞးေသှာတ္ မႏြံကႝု အေခါင္သၜးပြး အေခါင္ဒ႘မဝ္ကေရသ႘ကီု။

                      (၃) ေသၢာအ္ဒက္ပတန္ ေသှာတ္ပေရင္ပိုန္ျဒပ္မထၞးေသှာတ္ မသၸသဇုိင္ ကုပေရင္ပိုန္ျဒပ္ ညးဍဳင္ကြာန္တဲု ဟြံမြဲကႝု အရာပႜႝဳပႜိဳက္ ေဗၢတ္ပေလဟ္ကီု၊ မပတံ သာ္ဝြံရ။

သၸသဇိုင္ ကုတင္ (၃) တင္ဝြံတဲု အပႜဲေဒသဗဒိုပ္ သဇိုင္ပၜန္ဂတးဂွ္ အေခါင္အရာဒုင္စသိုင္ ဒ႘မဝ္ကေရသ႘၊ ပေရင္ပိုန္ျဒပ္ေဇှာ္ေမာဝ္ ပႜဲမွာဇန္တအ္ ကႝုကလိဂြံတဲု ႏူဂွ္မြဲကဆံင္ သြက္ေသၢာအ္သၜဲပတိတ္ဏာ တိဍာ္တဿိကီု ႏူဂွ္ပၜန္ သီေကတ္ တိဍာ္တအ္တဲု မြဲကဆံင္ညံင္ကႝု အလံုကဿိန္ဍဳင္မြဲ သြက္ဂြံဗၜးၐးတိတ္ သြက္ဂြံကလိဂြံပြမအံင္ဇှးရ။