သကုတ္ (၈)

သဇိုင္လစြံစိုတ္ အခန္မဒက္ပတန္ (ဒ-ဗ-က-မ)

 ဒပ္ပှာန္ဝြံ ႏြံၐါဂကူ ၐါဗီုရ။ မြဲဂကူဂွ္ ဗီုဒပ္ပှာန္ညးဍဳင္ရ။ ပႜဲဒပ္ဗီုဂွ္ သြက္ဂြံစႝုဒှာ ဖႝုဂုဏ္ညးဍဳင္တအ္၊ သြက္ဂြံေရင္တၜဳင္ဒတဲုဖႝု ညးဍဳင္ကြာန္တအ္မာန္ဂွ္ စန္ဒက္ညးဍဳင္ကြာန္တအ္တဲု ပကတ္ပေကင္ ဗၢပ္ကႝုလြဟ္ရ။ ဂကူဒပ္တှဟ္ မြဲဗီုဂွ္ စန္ဒက္ပကတ္ပေကင္ ဗၢပ္လြဟ္ ညးဍဳင္ကြာန္တအ္ေဟင္တဲု ကႝုစႝုဒှာ ပိုန္ရဲမှိဟ္မြဲဂအံုေဍာတ္၊ ညးမပႜႝဳပႜိဳက္အုပ္ဓုပ္ကီု သီုကႝုသၸမာန္ဍႝဳဍိဳက္ ႀကံၾက လတူညးဍဳင္ကြာန္ဂမၜိဳင္ရ။  ညးေကာ္ခဵ ဗီုဒပ္ပှာန္စလိင္ရ။ ဒပ္ပှာန္ညးဍဳင္ကြာန္တအ္ဂွ္ ဗြဲမလုက္စုက္ ည႘သဿဟ္ ဒွ္မြဲကႝု ညးဍဳင္ကြာန္ တအ္ေရာင္ဒွ္တဲု အႏၲရာယ္မၐက္ေလာန္ လုပ္သၸမာန္ကၜဳင္ လတူကဿိန္ဍဳင္ကႝု ေကာန္ဂကူဂွ္ စႝုဒှာကႝု ဗြဲမစိုပ္တရဵမာန္ရ။ လတူအေခါင္အရာ ဒ႘မဝ္ကေရသ႘ အေခါင္အရာသၜးပြး သြက္ညးဍဳင္ကြာန္ဂွ္ေလဝ္ စႝုဒှာမင္မြဲကႝုရ။ ပှာန္စလိင္ မဒွ္ သြက္မှိဟ္မြဲဂအံုေဍာတ္ဂွ္မၢး ႀသာဲျခာဒဿံင္ကႝု ညးဍဳင္ကြာန္ မွာဇန္တအ္တဲု ပႜဲအရာစႝုဒှာကႝု ကဿိန္ဍဳင္ေကုာံဂကူဂွ္ ဟြံမြဲကႝု အေစာံျဒဟတ္ရ။ ဝိဝိင္ ဟြံပိုတ္သကုတ္ရ။ တဲုသီုပလီုပလာ္ အေခါင္အရာ ပြမသၜးပြး အေခါင္ဒ႘မဝ္ကေရသ႘တအ္ေရာင္။ ပႜဲအရာဒက္ပတန္ ဒပ္ပှာန္ညးဍဳင္ (ဝါ) ဒပ္ပှာန္ပၜန္ဂတး/ဆာန္ဂကူမြဲမြဲဂွ္ ဒးႏြံကႝု ပေရင္သဇိုင္ လစြံစိုတ္ (၁၀) သာ္ရ။

 (၁) ဒးႏြံဍိဳက္ေပင္ကႝု လက္သန္ (ဝါ) မူသဇိုင္ပိသာ္ေရာင္။

 သဇိုင္တံကၜာအိုတ္ဂွ္ ပႜဲဒပ္မဒွ္ ဒပ္ပှာန္ပၜန္ဂတးဆာန္ဂကူ (ဝါ) ဒပ္ပှာန္ညးဍဳင္ဂွ္ ဒးဒက္ကႝု မူသဇိုင္ (ဝါ) လက္သန္ ပိသာ္ေရာင္။

မူတအ္ဂွ္ -

(က) ႏြံလက္သန္ ေကာန္ဂကူ။

(ခ) ႏြံလက္သန္ ညးဍဳင္ကြာန္ဒးစိုတ္ (ဝါ) အငၛပ္စိုတ္ႏြံ။

(ဂ) ႏြံလက္သန္ ဒ႘မဝ္ကေရသ႘ တအ္ရ။

ဒးႏြံ လက္သန္ေကာန္ဂကူဟီုဂွ္ ဒပ္ပှာန္ဏအ္ဝြံ ဒုင္ဂိုင္ေကတ္လဝ္ ဂလာန္ပေတွ္တဝ္ေစှဟ္ ဒစႝုဒစးကႝု ပြမရပ္လြဟ္ ပႜႝဳပႜိဳက္ကၜဳင္ နရဲအုပ္ဓုပ္ ဝါဒမဟာဗဿာတအ္ကီု၊ လတူအေခါင္အရာမပါႏူဂဝ္ဂှဵကႝု ပြမသၜးပြးဂကူဇကုတအ္ဂွ္ ထိင္ဒဝ္စႝုဒှာတဲု ေသၢာံဒက္ပတန္ ကဿိန္ဍဳင္တဿိ မရာင္ဆာဲ ဖဲသၟ႘ဂွ္ ႏြံကႝု စိုတ္ဓါတ္ မထတ္ကာတ္ သၜဳင္တဵအိုတ္ကီုတအ္ေဟင္ရ။

လက္သန္ၐါ မဒးႏြံကႝု အငၛပ္စိုတ္ ညးဍဳင္ကြာန္တအ္ဟီုဂွ္ ဒွ္အရာ မမံက္တိတ္ကၜဳင္ ႏူညးဍဳင္ကြာန္တအ္ေဟင္တဲု လဿိဳန္ကာလ သၸလ႘ြကႝု သြက္အရာဗၜးၐး ေကုာံ သက္သာသၜဲလး ညးဍဳင္ကြာန္တအ္ေရာင္။

သဒးေစွ္ကႝု လက္သန္ ဒ႘မဝ္ကေရသ႘ဟီုဂွ္ ဒပ္ပှာန္ညးဍဳင္ဆာန္ဂကူဝြံ ဇကုဇကုတအ္ဂွ္ ကႝုည႘သဿဟ္ ဒွ္မြဲဖ်ဳန္ကႝု ညးဍဳင္ကြာန္ မွာဇန္တအ္ကီု၊ ေသၢာံပဲါပလီုေထာအ္ ေသှာတ္ပေဒသရာဇ္ တၜအဝႝုပှာန္တဲု သြက္အရာဒ႘မဝ္ကေရသ႘ဂွ္ ညးဍဳင္ကြာန္တအ္ ေသၢာံဂစာန္လြ႘ တဝ္ေစှဟ္မာန္ နဒဒွ္ လြဟ္လက္နက္မြဲသာ္ ဖန္ဗဒွ္ကႝုကုီရ။

  တင္တအ္ဏအ္ဂွ္ ဒွ္မူသဇိုင္ပိသာ္ သြက္ဒပ္ပၜန္ဂတးပု႙ရ။ ဆဂး ယဝ္ဒးဟုီဗြဲသေရာပ္မၢး ဒပ္ပှာန္မကၜဳင္ႏူညးဍဳင္ကြာန္ ဒးဒတဲုဖႝု ညးဍဳင္ကြာန္တအ္ ရ။ ပႜဲအခါဒးဗဓဝ္ ကေလင္ဒက္ပတန္ ဒပ္ပှာန္မၢး နဲဏအ္ဝြံ နဲထၞးေသှာတ္ရ။ ပၜန္ဂတးပ႙ု မိက္ဂြံအံင္ဇှးတဲု ပဿိက္မိက္ဂြံဂြံ အေခါင္အရာမပါႏူဂဝ္ဂှဵကႝု ဒ႘မဝ္ကေရသ႘မၢး ပ႙ုဒးႏြံပဿိက္ကႝု ဒပ္ပှာန္ဗီုဏအ္ေရာင္။ ညးမှံဳပဿိက္ ဂြံဒက္ဒပ္ဗီုျပင္ဒစႝုဒစးကႝု ညးဍဳင္ကြာန္ (ဝါ) ဒပ္စလိင္တအ္ကီု ယဝ္ရႏြံမၢး ညးတအ္ဂွ္ ဒွ္အာမှိဟ္ညးတအ္ေဟင္ မိက္ဂြံပလီုပလာ္ေထာအ္ ကတိုင္ဥမင္ညးတအ္ရ။ မိက္ဂြံပလီုပလာ္ ပှာန္ပၜန္ဂတး ဒုင္တဝ္ေစှဟ္ဂွ္ရ ဒးဟီုစေရာင္။

(၂) အရာပေကာံပေကဝ္ ေကာန္ပှာန္

ဒပ္ပှာန္ညးဍဳင္ (ဝါ) ဆာန္ဂကူဂွ္ ဟြံတုပ္ကႝု ဗီုဒပ္ပှာန္စလိင္တဲု ပႜဲပေကာံပေကဝ္ ေကာန္ပှာန္ဂွ္မၢး ဒုင္သဇိုင္ လတူညးလုပ္ေဂၜင္ေကတ္ နကႝုဆႏၵရ။ တံင္ၿဂဲစန္ဒက္ ဗြဲမသိပ္ဂၜိပ္ ဍိဳန္ၐတ္တဲု ပေကာံပေကဝ္ရ။ ပေကာံပေကဝ္ေကတ္ ညးမိက္ဂြံ တဝ္ေစှဟ္ ဒစႝုဒစးကႝု ရဲဝါဒ႘ မဟာဗဿာ ညးမအုပ္ဓုပ္ ဍႝဳဍိဳက္တအ္တဲု မိက္ဂြံဂြံ အေခါင္ဂကူဇကုကႝု ဒ႘မဝ္ကေရသ႘ကီု သြက္ဂြံဒက္ပတန္ ကဿိန္ဍဳင္တဿိ မဖဲသၟ႘ရာင္ဆာဲဂွ္ကီု၊ စိုတ္ထတ္တဲု နကႝုဆႏၵညးကႝုညး မလုပ္ကၜဳင္တအ္ဂွ္ေဟင္ ဒပ္ပတန္အာ ဒပ္ပှာန္ပၜန္ဂတးပု႙ေရာင္။ ပြမလုက္စုက္ ဒွ္ဒဿံင္မြဲဖ်ဳန္ကႝု ညးဍဳင္ကြာန္မၢး သြက္ဂြံဂြံေကာန္ပှာန္ ဗီုဗီုတအ္ဏအ္ဂွ္ ျဒဟတ္မှိဟ္ ေအာန္အိုတ္အာမာန္ဟြံေသင္ရ။ ဆဂး ညးမဒစႝုဒစး ႀကံၾက သၸမာန္ကႝုမွာဇန္တအ္ကီု မှိဟ္သှတအ္ကီု ညံင္ဟြံဂြံထဲုပါလုပ္အာ ဒးစြံသတိ ေဇှာ္ေဇှာ္ေထက္ေရာင္။

(၃) အရာထိင္ဒဝ္ ထံက္ပင္ဒပ္ပှာန္

ဒပ္ပှာန္ပၜန္ဂတးတအ္ဂွ္ ဒွ္ဂအုံမှိဟ္မြဲသၠအ္ မပေကာံလဝ္ ညးဍဳင္ကြာန္မရပ္လြဟ္ လတက္လဝ္ကယ်ိဳင္ပှာန္တအ္ရ။ ဗီုညးဍဳင္ကြာန္ မွာဇန္တအ္ကီု ညးတအ္ေလဝ္ ႏြံပဿိက္စှစ၊ ကယ်ိဳင္ကယ်ဝ္၊ ပြမေကၜာန္ကေမၜာန္တဲု ဇူတဵတအ္ကီု၊ ဂြံဖႜိဳက္ဗေပင္ကႝု အာဟာရ လၸာ္႐ုပ္ဝတၴဳသဿးဟြံက အဟာရ မေဆင္စပ္ ကုစိုတ္ဓါတ္ မဒွ္သြက္ဒစႝုဒစး လုပ္ေပဲါဗတိုက္ ကုသှမပႜႝဳပႜိဳက္ နကႝုလြဟ္ဂွ္ကီု သြက္ဂြံဆာန္သႜိဳက္မၜိဳက္ ညးဍဳင္ကြာန္တဲု စန္ဒက္ဆဝ္ဗၛဳဟ္ ကႝုပညာကီုေလဝ္ ပ႙ုဒးသၸဂ႐ုေရာင္။

နကၜာတဲမၢး လယိုင္ ညံင္ဟြံဂြံၿဇိဳင္အာ ပႜဲဓေလင္ညးဍဳင္ကြာန္ဂွ္ ပ႙ုဒးဒုင္သဇိုင္တဲု ဒးဖႜိဳက္ဗေပင္ကႝု  ႐ုပ္ဝတၴဳဂမၜိဳင္ သြက္ဒပ္ပှာန္ေရာင္။ ဘဝညးဍဳင္ကြာန္တအ္ ခက္ခဲုကၜဳင္မၢး ဘဝဒပ္ပှာန္ေလဝ္ ခက္ခဲုကၜဳင္တဲု သြက္ဂြံဗတိုက္သှ ျဒဟတ္ဟြံမြဲ ဒွ္အာမာန္ရ။ အကာဲအရာခိုဟ္တိုန္ ဂပ္ဝ္ဒးသမၜဲတိုန္ဒပ္မၢးေလဝ္ တာလ်ိဳင္ညံင္ဟြံံၿဇိဳင္ ပႜဲမွာဇန္ရံင္တဲု ဒးသၜဲဒပ္ေရာင္။ အကာဲအရာ ေၾကပ္ျဂတ္ခက္ခဲုဂၜိဳင္မၢး နကႝုယွအ္ဖေအာန္ေဖ်ံ လဿိဟ္ေကာန္ပှာန္တဲု သၜဳင္ပတိုန္စရာဲဒပ္ သာ္ဝြံ နကႝုရံင္ဖႝုဂုဏ္ဒပ္ပှာန္ ဂုဏ္ဖႝုညးဍဳင္ကြာန္ သီုၐါလၸာ္တဲု ခ်ပ္ဗၥာေကၜာန္အာ ဂပ္ဝ္ရ။

ဒုတိယမၢး လတူသၠိဳပ္ဒပ္ကီု ေကာန္သံၢင္ကီု ႏြံကႝုပြမရံင္စံင္လြ႘လြတ္တုပ္ပ္ေရာင္ မဒွ္ရ။ သကိုပ္ဒပ္တအ္ေလဝ္ ခိုဟ္တုပ္သိုက္တုပ္ မံင္ကေရာံေကာန္သံၢင္တအ္တဲု သဒးထၞးေသှာတ္ခိုဟ္ေရာင္။ သကိုပ္ဒပ္ ညးမဒတူ လၸာ္ဖႝုပိုန္ေကာန္သၢံင္တအ္ ညးမခ်ိင္ဆ ၫွာတာ လတူဒဒိုက္မစသိုင္ သၢံင္တအ္၊ ညးဟြံမံင္ႀသာဲကႝု ေကာန္သံၢင္တအ္ေဟင္ ေကာ္ခဵသကိုပ္ဒပ္ခိုဟ္မာန္ေရာင္။ ဣဝြံ ဒွ္မူပ႙ုမစကာ ပႜဲအရာ ထိင္ဒဝ္ထံက္ပင္ ပႜဲဒပ္ပှာန္ပ႙ုရ။

နတတိယမၢး သြက္ဂြံဖႜိဳက္ဗေပင္ ႐ုပ္ဝတၴဳ ပႜဲဒပ္မာန္ကီု တဲုပၜန္ လယိုင္လတူညးဍဳင္ကြာန္ မွာဇန္တအ္ေလဝ္ ဂြံေအာန္သာေစွ္ကီုရန္တဲု ပႜဲအခိင္သၜး အၾကာဗတိုက္ပှာန္ကႝု ပကတ္ပေကင္တအ္ဂွ္ နဇကု ဒပ္ပှာန္ ညံင္ဂြံလုပ္ေကၜာန္ ပေရင္ ပတိတ္ဗှိက္ကီုရ။ နနဲဒပ္ပှာန္ လုပ္ေကၜာန္ပတိတ္ဗှိက္မၢး ဓေလင္မွာဇန္တအ္ေလဝ္ လယိုင္သာေစွ္ကၜဳင္တဲု ေကာံသဿဟ္ပံင္ဗစပ္ကႝု ဘဝညးဍဳင္ကြာန္တအ္ မာန္ေရာင္။ ဘဝဒပ္ပှာန္ေလဝ္ သာတဲု လမ်ီဳလုပ္တဲု ထတ္ကာတ္ ခိုင္ေကဿာန္ကၜဳင္ေရာင္။ လၸာ္ပကတ္ပေကင္လဝ္ စိုပ္တရဵ ဂၜိဳင္ကၜဳင္ေရာင္။ ဒွ္အထံက္အပင္ကႝု လၸာ္ခ်႘ဓရာင္ ဗတိုက္တဝ္ေစှဟ္မာန္ေရာင္ဟြံက သီုၾသန္ဂအံု အထံက္အပင္ ဂြံထိင္ဒဝ္ဒပ္ေလဝ္ နနဲဏအ္ ကလိဂြံမာန္ရ။ တဲုပၜန္ ကုရဲဒုကၡိတ ဇို္င္ကဝ္တဲပိုတ္တအ္ဂွ္ကီု ကုရဲအိန္ထံင္ သီုညးမဗဒဗဒဲါ ေကာန္သၢံင္တအ္ကီု ဒးထံက္ပင္ကႝုကီုတဲု သြက္ဇကုညးတအ္ ညံင္ညးတအ္ ဂြံေကၜာန္ပတိတ္ဗှိက္ဂၜိဳင္တိုန္ဟြံက ပႜဲပေရင္သၛိဌာန္ညးတအ္ နဘာသာညးတအ္ ဂြံဖန္ဇန္ေကတ္မာန္ဂွ္ေလဝ္ သၵးကႝုအ႐ီုအဗင္ကီုေရာင္။

(၄) နဲကႜိဳက္ပ္ဒပ္ပှာန္

ဗီုဒပ္ပှာန္ ဒစႝုဒစး ညးဍဳင္ကြာန္ (ဝါ) ဒပ္ပှာန္စလိင္တအ္ စံြစိုတ္ကႝု ေကာန္ဒပ္ ညံင္ရဲဍိက္ဂွ္ ဟြံေကတ္တဲု ပႜဲကႜိဳက္ပ္ ဒပ္ပၜန္ဂတးတအ္ဂွ္ ေကတ္စကာ နဲဒ႘မဝ္ကေရသ႘ ႏူလတူရပ္ဇုက္ရ။ ပြမပဲါပလီုေထာအ္ အခိုက္ၐုင္တက္ လက္ခ်ဵ ကုေကာန္သၢံင္တအ္တဲု သၸသမၲီ မတုပ္သဿဟ္ကႝု ယြံသြံအၾကာေကာန္ဒပ္ကႝု သကိုပ္ဒပ္တအ္ရ။ ပြမပၚျခာ မြဲသာ္ဓဝ္ဂွ္ နကႝုဝတ္တာလ်ိဳင္ေဟင္ မဒွ္ရ။ သြက္သကိုပ္ဒပ္တအ္ ေသၢာံဍႝဳဍိဳက္ပ်ဲပ်ာံ ေကာန္သၢံင္တအ္ေလဝ္ကီု သြက္သကိုပ္ဒပ္ ကဆံင္လတူတအ္ ေသၢာံဍႝဳဍိဳက္ သကိုပ္ဒပ္ ကဆံင္သဿဝ္ေလဝ္ကီု ပၚျခာလဝ္ နပေရင္ဍဳင္ကြာန္ကီု နကႝု အဆံင္ဆံင္ကီု ဟြံကႝုမြဲရ။ ေကာန္သၢံင္တအ္ဂွ္ သြက္ေသၢာံေရင္တၜဳင္ ပတဲုဖႝုကႝု ညးဍဳင္ကြာန္တအ္ဂွ္ေဟင္ လုပ္ကၜဳင္ပႜဲဒပ္ပှာန္ရဒွ္တဲု လုပ္ကၜဳပ္ဒပ္ သြက္ဂြံပတဲုဖႝုကႝု သကိုပ္ဒပ္တအ္ ဟြံေသင္ရ။ ပႜဲေကာံဓ႐ီု မေဆင္စပ္ မဂပ္ဝ္တအ္ဂွ္ ေကာန္ဒပ္ကႝု သကိုပ္ဒပ္တအ္  ညးမြဲကႝုညးမြဲ ဂတးဂတန္ ညံင္ကႝုပေရင္ဆက္ေဆာံ ေသၢာံခိုင္ေကဿာန္ကၜဳင္ကီု၊ ေသၢာံယိုက္ေဂၜင္တာလ်ိဳင္ အမိင္ပှာန္တအ္ ဗြဲမေျပၿပံင္ကီုဂွ္ အၾကာညးမြဲကႝုညးမြဲ ေကၜာန္သၸပေရင္ပၚပဲါ ထံက္ထၞးညးသၠအ္အိုတ္ရ။

စ႘ေပှာန္ပှာန္ေကုာံ စ႘ေပှာန္မွာဇန္ မေတင္ျဂက္ေလာန္တဲု ဇဿာပ္သကိုပ္ဒပ္၊ ေကာန္ဒပ္တအ္ နကႝုတင္ေသဿဟ္ဟြံမြဲ ဒးေဒၢတ္ဗက္ဂွ္ ႏြံပႜဲဒပ္ပ႙ုရ။ အရာဏအ္ဂွ္ေလဝ္ သၸသဇိုင္ဒက္ပတန္လဝ္ လတူသဇိုင္လညာတ္သမၲီ ပေရင္ဍဳင္ကြာန္ေရာင္ဒွ္တဲု ဗီုသာ္ဂွ္ေဟင္ ပ႙ုႏြံပဿိက္ရ။ နကႝုနဲ စႝုကႝုစိုပ္ကဆံင္ေသှာတ္ေကၜာန္ေဒၢတ္ဗက္၊ ထၞးပ်းကေမၜာန္တဲုေဟင္ သကိုပ္ဒပ္တအ္ သြက္ဂြံပၜတရဵ ကႜိဳက္ပ္အာ လတူေကာန္ဒပ္ဂွ္ ႏြံပဿိက္ဗြဲမဂၜိဳင္ရ။ ပေရင္ဆက္ေဆာံ ေကာန္ဒပ္ကႝု သကိုပ္ဒပ္တအ္ဂွ္ သဒးဒွ္ညံင္ရဵ ဗီုပေရင္ဆက္ေဆာံ ဆာန္ကဿိန္ေရင္သၠအ္ကီု၊ ပေရင္ဆက္ေဆာံ အၥာမဍိဳဟ္ေကက္ကႝု ကြးဘာညးကီု၊ ညံင္ရဵပေရင္ဆက္ေဆာံ ေကာဂၜဳကႝု ေဒံေဍာတ္ညးဂမၜိဳင္ကီုေရာင္။

 (၅) အရာပကတ္ပေကင္ဒပ္ပှာန္

ပႜဲပကတ္ပေကင္ကႝု ပႜဲဒပ္ပှာန္ပၜန္ဂတးဂွ္ စြံလဝ္သဇိုင္လတူပြမႏြံကႝု လညာတ္သမၲီ ပေရင္ဍဳင္ကြာန္ကႝု ပြမေကၜာန္သၸ နကႝုဆႏၵတအ္ရ။ ပႜဲအရာပကတ္ပေကင္ဒပ္ပှာန္ပ႙ုဂွ္ ႏြံပိသာ္ရ။

ပထမ အရာစိုတ္ဓါတ္ခိုင္ကၜိဳက္၊

ဒုတိယ အရာဇကုကာယ်ႀကံင္မၛိဳဟ္၊

တတိယ အရာဂၜာဲကြတ္ပှာန္တအ္ မဒွ္ရ။

ဒပ္ပှာန္ဂွ္ လညာတ္သမၲီပေရင္ဍဳင္ကြာန္ ကဆံင္သၜဳင္ဒဿံင္ေဟင္ မုဟိုတ္ဇကုတအ္ မဒးဗတိုက္မံင္ေပဲါပှာန္ (သြက္ဂြံစႝုဒှာမင္မဲြ မွာဇန္ဂကူမန္တအ္ကီု၊ သြက္ဂုဏ္ဖႝု ညးဍဳင္ကြာန္တအ္ဂွ္ ပဲါဟြံဗၜးေဒါအ္ဟြံဂြံ ဒးဒုင္တဝ္ေစှဟ္ဒဿံင္)ဂွ္ တီကၜိဳဟ္လဝ္ေဟင္ ကလိဂြံပြမဍိဳက္ေပင္ကႝု အရာပရဟ္ညာဏ္ ပၜတရဵတအ္မာန္ရ။ ကတႝုဒွ္ကၜဳင္ ဒပ္ပှာန္ မဗိုန္ေညာန္တဲု သှပလီုသ႐ိုဟ္ေထာအ္ ဟြံမာန္ရ။ သတၲိ မမံက္ႏူ ဓဝ္သမၲီ လညာတ္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္ဂွ္ဝြံ ဒွ္သတၲိမဍာံစဿတ္မြဲရ။ ဟိုတ္ဂွ္တဲု ဒပ္ပှာန္ညံင္ေသၢာံသၜဳင္ပတိုန္ သမၲီပေရင္ဍဳင္ကြာန္ ေကုာံ ဗဟုသုတ ပေရင္ပှာန္မာန္ဂွ္ သဇိုင္ကဆံင္ေယန္သှာင္ ဒးႏြံညိညရ။ အရာပေရင္ပညာဍဳင္ကြာန္ကႝု ပေရင္ေယန္သှာင္ဟြံက သီုကႝုဒးထပ္ကႝုပညာ အရာေကၜာန္ပတိတ္ဗှိက္ကီုေရာင္။ နနဲသာ္ဝြံေဟင္ ဒွ္ဒှာတာ ေကာန္ပှာန္တအ္ ညံင္ဟြံဂြံဒွ္အာ ညးလှဳဟ္လ႘တဲု ေဂတ္အာဒဿံင္ နးပးရ။ ဆဂွ္ဟြံက အခါပၜန္ဂတး အံင္ဇှးအာတဲုကီုေလဝ္ ဒွ္ညးမှံဳကႝု ငၛဳဟ္မးတအ္ပၜန္ေရာင္။

ပႜဲေပဲါဗတိုက္ သြက္ဂြံဒုင္ဒဝ္ အရာကေရပ္ဂရတ္ ကႝု ေဍာင္ၐတ္မာန္ဂွ္ ပြဇိုင္တဲကာယ်ႀကံင္မၛိဳဟ္ဝြံ ပဿိက္ေဇှာ္ရ။ ညံင္ေသၢာံဒွ္တိုန္ ေကာန္ဒပ္ဂမၜိဳင္ မှံဳကႝုကာယ်ဗလခိုဟ္တဲု ႀကံင္မၛိဳဟ္ထတ္ျမက္ဂွ္ ဗြဲမသႜိဳက္မၜိဳက္ နကႝု သၸဂ႐ု ဒးေကၜာန္အာေရာင္။

တဲုမၢး နတတိယ သြက္ဂြံပကတ္ပေကင္ကႝု ညံင္ဂြံေလပ္ ကြတ္ပညာကႝု နဲျပယာယ္ (ဗီုနဲဗတိုက္)တအ္ရ။ ပႜဲဒပ္ပှာန္ပ႙ုဂွ္ ႏြံဍိဳက္ေပင္ ခိုင္ကၜိဳက္ေကဿာန္ကႝု ကြတ္ပညာပှာန္ မဂတာပ္ေခတ္ကီုဟြံက သီုလညာတ္သမၲီ ပေရင္ဍဳင္ကြာန္ ႏြံဍိဳက္ေပင္မၢး ပႜဲေပဲါဗတိုက္ေဇှာ္ဂမၜိဳင္ဂွ္ေလဝ္ နကႝုဟြံဒးက်ကီု ဒးဘဲေအာန္န္ ဂြံေပဲါအံင္ဇှးမာန္ရ။ လဆႝုဂဗ မကလိဂြံလဝ္ ႏူေပဲါဗတိုက္ နတဲပ႙ု ေကုာံ ပြမခ်႘ဒရာင္ ပႜဲမုက္ပှာန္တအ္ဂွ္ ပ႙ုသၸအာ႐ီု ပံင္ဗစပ္ေသၛဝ္ဂၜိပ္ သီုေဝင္ပှာန္ဂမၜိဳင္တဲု လြ႘ပရာတိုန္ နဲကဲဗီုလုပ္ေပဲါဗတိုက္ပ႙ု ညံင္ဂြံခိုဟ္တိုန္အာမာန္ရ။

(၆) အရာဆန္ၐန္ေဝင္ပှာန္

ပႜဲဆန္ၐန္ေဝင္ပှာန္ဂွ္ ပေရင္ကေမၜာန္ေဍံ သေရာပ္တဲု အတိုင္ဗြဲသဿဝ္ ဟီုမာန္ရ။ တန္တဵကႝု လတူတင္မဒးဆႝုဂဗကႝု သှဗီုလႝု၊ အခိင္လႝု၊ ဒှာဲလႝု ဒးဗတိုက္ေရာရ၊ အဓိပၸါယ္ေဍံမဂး ဒုင္သဇိုင္ကႝု ကေပါတ္ကရိယာ မႏြံပႜဲဒပ္ပှာန္ ေကုာံ အကာဲအရာ သဇိုင္ဒမံင္သှဂမၜိဳင္ ဗီုျပင္တိဍာ္ ေကုာံ အခိင္မၿပံင္သၜာဲတအ္ဂွ္တဲု ဒးဖန္ဇန္အာ ေပဲါဗတိုက္ဂမၜိဳင္ေရာင္။ နကႝုနဲဗီုဏအ္ ေဝင္ပှာန္မၢး ဒွ္နဲသၸသဇိုင္ကႝု တင္ေဂှင္ညာတ္ေလာဲ တီေလာဲရ။ ကတ္လၛတ္အကာဲအရာဟြံပိုတ္သၠဳတ္တဲု သြက္ဂြံေဖ်ံလးနဲကဲျပယာဲ ဗီုဗတိုက္ မကိတ္ည႘ကႝု အကာဲအရာတအ္တဲု သြက္ဂြံဗတိုက္အာရ။

ကေရာံနဲကဲစ႘ေပှာန္ေဝင္ပှာန္ ဗြဲသေရာပ္ဏအ္ေတာဲတဲု ဒးပါမြဲတင္ပၜန္ဂွ္ ဗီုျပင္လက္သန္ဒပ္ပှာန္ကႝု ညးဍဳင္ကြာန္၊ မွာဇန္ သတီုသၜဲသၜဲတအ္ ေသၢာံေကာံကေလာံ  ည႘သဿဟ္ေဟင္ရ။ မြဲလပၚရံင္မၢး ေပဲါပှာန္ဒပ္ပှာန္မဆန္ၐန္ဂွ္ ဒးဆက္စပ္ကႝု ေပဲါဗတိုက္မွာဇန္တအ္တဲု ေပဲါဗတိုက္မွာဇန္ နာနာသာ္ဂမၜိဳင္ မပၲံကႝု (ေပဲါဗတိုက္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္၊ ပေရင္ပိုန္ျဒပ္၊ ပေရင္ေယန္သှာင္၊ အရာဂီုကၜီဳ၊ ပြမပလီုပလာ္ ဂၜံင္ဍာန္ဆက္ေစၜာအ္သှ)တအ္ဂွ္ေလဝ္ ညံင္ဂြံဒွ္ အ႐ီုအဗင္ကႝု အရာဒပ္ပှာန္ေဝင္ပှာန္ဟီုဂွ္ ဒးဖန္ဇန္အာေရာင္။ ဗီုသာ္ဏအ္ ဒပ္ပှာန္ကႝု မွာဇန္တအ္ ဇဿာပ္ဇဿာပ္ဒိုဟ္ ဆက္စပ္ပံင္ေတာဲတဲု ေကၜာန္ကေမၜာန္ ပႜဲေပဲါပှာန္တအ္ေလဝ္ကီု ပႜဲေပဲါဗတိုက္တအ္ေလဝ္ကီု ပႜဲဇဿာပ္မုက္ပှာန္ေလဝ္ကီုဂွ္ ဒးေကၜာန္ၐိုတ္ သၜဲသၜဲလးလးေရာင္။ ဟိုတ္ဂွ္တဲု ဇဿာပ္ဒှာဲ ညံင္ကႝုစိုတ္သဿဟ္ ဂြံဒွ္မြဲကႝု ညးဍဳင္ကြာန္တအ္ရ။

တဲုပၜန္ သြက္ဂြံေသၜက္သှ ေကတ္အံင္ဇှးမာန္ဂွ္ မူသဇိုင္ ပႜဲဒပ္ပှာန္ပၜန္ဂတးပ႙ု ေဆင္စပ္ကႝု ေသနဂၤဗ်ဴဟာ ေကုာံ နဲျပယာဲ ပၜန္ဂတးတအ္ဂွ္ ပႜဲမုက္ပှာန္ အခါဗတိုက္မၢး ညံင္ဂြံဒစႝုဒစးကႝု ဝါဒမှိဟ္တၜအေစာန္တဲု ပႜဲအခါၿပံင္ဆဲုဒပ္ မြဲဒှာဲကႝု မြဲဒှာဲဂွ္ ညံင္ဂြံ ဒစႝုဒစးကႝု စိုတ္ၿဂိပ္ပဲါသှ ေသၛာဲေသၛာဲတအ္ရ။ မူဏအ္ဝြံ ညံင္ေသၢာံသဿဟ္ရထ ကိတ္ည႘ပံင္ဗစပ္လဝ္ကႝု တင္မွာဇန္ကႝုဒပ္ပှာန္ ဒးည႘သဿဟ္ဒွ္မြဲ ပႜဲေပဲါပှာန္ေရာင္ သာ္ဂွ္ ဒပ္ေကုာံ မွာဇန္နကႝုည႘သဿဟ္ဒွ္မြဲတဲုေဟင္ နတဲဗမံက္႐ုပ္ရဵကေမၜာန္ မူသဇိုင္တအ္ဂြံေရာင္။

(၇) ကေမၜာန္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္ ပႜဲဒပ္ပှာန္

ရန္တဿအ္ ဒပ္ပှာန္ပၜန္ဂတး ဒပ္ဆာန္ဂကူဂွ္ သြက္ဂြံပတဲုဖႝုကႝု ညးဍဳင္ကြာန္ မွာဇန္ဂကူဇကုကႝု သြက္ဂြံစႝုဒှာမင္မြဲ အေခါင္အရာ မပါႏူဂဝ္ဂှဵဇကုဇကု ကႝုမွာဇန္တအ္ေရာင္မဒွ္တဲု ပေရင္ကေမၜာန္၊ ပေရင္ဍဳင္ကြာန္ဂွ္ ဒွ္ကၜဳင္လေတင္လမ်ီဳ ဒပ္ပှာန္တအ္ ဗြဲစဿတ္ရ။ ဟိုတ္ဂွ္တဲု ပေရင္ကေမၜာန္ ပေရင္ဍဳင္ကြာန္ ပႜဲဒပ္တအ္ဂွ္ -

(၁) ပႜဲေကာန္ဒပ္၊ သကိုပ္ဒပ္ဂမၜိဳင္ ေသၢာံသၜဳင္ပတုိန္ ဓဝ္သမၲီ လညာတ္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္ေလဝ္ကီု၊ ေသၢာံဂလိုင္ပတိုန္ စိုတ္ဓါတ္ ဆာန္သႜိဳက္မၜိဳက္ ႏြံျဇဟာန္ လတူမွာဇန္ကုႝ ေကာန္ဂကူဇကုေလဝ္ကီု၊ ေသၢာံဗမံက္ဂလိုင္ပတိုန္ စိုတ္ဓါတ္မိက္ဂြံ ကေလင္ပေလဝ္ပေလတ္ ဇကုဇကုတအ္ေလဝ္ကီု။

(၂) ဓဝ္သမၲီ ပေရင္ဍဳင္ကြာန္၊ သြက္အရာ အေခါင္အရာမပါႏူဂဝ္ဂှဵကႝု ပေရင္သၜးပြးဂွ္ ညံင္ဂြံသၜဳင္ပတိုန္ ပႜဲမွာဇန္တအ္ေလဝ္ကီု ဒပ္ေကုာံ ညးဍဳင္ကြာန္ ကႝုည႘သဿဟ္ ဒွ္မြဲဒြန္တဲု သြက္ဂြံ႐ီုဗင္ ကုပေရင္ေယန္ေသှာင္ ကႝု ပေရင္ပညာ ပႜဲညးဍဳင္ကြာန္ေလဝ္ကီု။

(၃) နကႝုပေရင္ဍဳင္ကြာန္ ေကုာံ နကႝုပေရင္စိုတ္ဓါတ္ ေသၢာံထကးပရး ျဒဟတ္သှကီု နနဲဏအ္ သြက္ဂြံသွ္ဖေအာန္ေဖ်ံ ျဒဟတ္ဗတိုက္သှေလဝ္ကီု။

(၄) သြက္ဂြံဂစာန္အာ ပႜဲဒပ္ပှာန္ေသၢာံခိုင္ေကဿာန္တိုန္ ေကုာံ ေသၢာံေဇှာ္ေမာဝ္တိုန္ေလဝ္ကီု အတိုင္အခိင္ ဟြံဒွ္ဟြံေဒါအ္ ညံင္ေသၢာံေကၜာန္အာေလဝ္ကီု အရာမကတ္လၛတ္ ေကင္ကာပေရင္ဍဳင္ကြာန္ ပေရင္ပှာန္ ပြမေယန္သှာင္ ေကုာံ ပေရင္ေကၜာန္ပတိတ္ ဗှိက္ဂမၜိဳင္ ညံင္ေသၢာံေကၜာန္သၸဂၜိဳင္င္ေလဝ္ကီု။

(၅) တှဟ္နေသၢာအ္ ေသၜက္ေထာအ္ သှဂအုံံမာန္ဂွ္ ဗြဲမဍဳက္ေကဝ္ ပေကာံပေလဝ္လဝ္တဲု ေသၢာံတံင္အာတဲကႝု ဒပ္မဟာမိတ္ ပၜန္ဂတးလြပ္လြဟ္ဂမၜိဳင္ေလဝ္ကီု သာ္ဝြံမသုန္တင္ ပါလုပ္ရ။

တင္ဂမၜိဳင္ မူဟိုတ္ ဒပ္ပှာန္ပ႙ု ဒးဒွ္ဒဿံင္ ဒပ္ဆာန္ဂကူ ပၜန္ဂတး (ဝါ) ညးဍဳင္ကီု၊ မူဟိုတ္ သကိုပ္ဒပ္ကႝု ေကာန္ဒပ္၊ ဒပ္ပှာန္ကႝု မွာဇန္တအ္ ည႘သဿဟ္ ဒွ္မြဲမာန္ကီု၊ ပှာန္ပ႙ု ပေရင္ေဝင္ဒဿံင္ဏအ္ မူဟိုတ္ဒွ္ဒဿံင္ပှာန္ ေပဲါပှာန္ညးဍဳင္ကြာန္္ကီု မူဟိုတ္ပ႙ုလးေဖ်ံစကာ ေသနဂၤဗ်ဴဟာကႝု နဲျပယာဲေပဲါပှာန္ ညးဍဳင္မာန္ကီု၊ မူဟိုတ္ပ႙ုဒးဂြံဇှးေပဲါပှာန္ေရာင္ကီုတအ္ဝြံ ပၚျခာေထာအ္ ႏူကႝုကေမၜာန္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္ ဗြဲလတူတအ္ဂွ္ ဂြံမာန္ဟြံေသင္ရ။

(၈) အရာေကာပ္ကာဲဒပ္ပှာန္

ပႜဲဒပ္ပှာန္ပ႙ုဂွ္ သဒးေကၜာန္အာ ပြမရပ္ဇုက္ ကဆံင္ကႝုကဆံင္၊ နကႝု ဂေကာံေကာပ္ကာဲဂမၜိဳင္ ဂေကာံကႝုအမိင္ဂမၜိဳင္ ေကုာံ ပြမရံင္သၛ႘ စဿ႘စဿတ္တအ္ေရာင္။ ကႝုဂေကာံဂမၜိဳင္တအ္ဂွ္ မဒးအပ္ျပာပ္ သီုတာလ်ိဳင္ သီုအဝႝုအာဏာတအ္ေရာင္။ အမိင္တအ္ေလဝ္ ဒးကိတ္ည႘သဿဟ္ဂတးကႝု အကာဲအရာဂမၜိဳင္ေရာင္။ တဲုပၜန္ ပႜဲဒပ္တအ္ နပရဟ္ညာဏ္ မေတာ္ခ်ပ္ဗစာဂတတဲု အာကႜိဳပ္ဂွ္ေလဝ္ သၵးကႝုျဇဟတ္ေရာင္။ နနဲသာ္ဝြံ အလုံဒပ္ပှာန္မြဲ စႏူသဿဝ္စႝုကႝုေကှာတ္ ဂြံည႘သာသဿဟ္သဿန္ ဒးေကာပ္ကာဲလဝ္ေရာင္။

မၛးႏူဂွ္ပၜန္ တဿအ္အ္ဒပ္တအ္ ဒပ္မြဲကုမြဲ ညံင္ေသၢာံပံင္ေတာဲ ေကၜာန္မြဲစြံမာန္ဂွ္ သၸပြကႝုေကတ္ပည႘ပညပ္တဲု သဒးေကၜာန္ၐိုတ္အာကီုေရာင္။ ဒပ္ကဆံင္ဗြဲသဿဝ္တအ္ဂွ္ ကုအမိင္အသံ  ကုကဆံင္လတူ မေဖ်ံေစှာန္နင္လဝ္တအ္ဂွ္ ဆလအ္ေလဝ္ ဟြံဂြံပဲါတးဍန္ေထာအ္တဲု ေစအ္အ္ဗတ္တ္ ဍိဳက္က္ေပင္င္ သဒးေကၜာန္ၐိုတ္အာေရာင္။ ပႜဲအကာဲအရာမပတိတ္ကႝု အမိင္တအ္ဟြံမာန္ ဒွ္ကၜာရေလဝ္ နဆႏၵဒပ္တအ္ ညံင္ေသၢာံပံင္ေကာံ ေကၜာန္ၐိုတ္အာမာန္ဂွ္ ႏြံပဿိက္ရ။ ဒပ္ပှာန္ကႝု အၾကာဒပ္ဒမၜဳက္ေဒသတအ္ ဂေကာံဒပ္စႝုဒှာ ညးကြာန္တအ္ေလဝ္ ကႝုပည႘ပညပ္ညးသၠအ္တဲု ခိုဟ္အိုတ္ ညံင္ဂြံဒွ္တဲု ေကၜာန္ၐိုတ္အာကေမၜာန္မာန္ဂွ္ သဒးထိင္ဒဝ္အာကီုေရာင္။ ကာလဂွ္ေဟင္ အလံုဒပ္ပှာန္မြဲ ဒပ္ဂမၜိဳင္ ေကာံသဿဟ္ဒွ္မြဲမာန္ေရာင္။

ကုဂေကာံဒပ္ဂမၜိဳင္ဂွ္ နပူဂႝုမြဲ ေကာပ္ကာဲမာန္ဟြံေသင္။ သြက္ဂေကာံမေကာပ္ကာဲတအ္ ေသၢာံေကာပ္ကာဲမာန္ဂွ္ ကေမၜာ